Przyczyna
Wirus brązowej plamistości liści pomidora (TSWV), wirus nekrozy pąków u orzechów ziemnych (PBNV)
Nosiciel
Wciornastek zachodni (Frankliniella occidentalis), wciornastek tytoniowiec (F. fusca), wciornastek orientalny (Thrips palmi) i inne
Występowanie
Wirus TSWV: Na całym świecie; wirus PBNV: Azja i Australia
Objawy
Wirusy te są spokrewnione i mogą być rozróżniane wg nosiciela, grupy organizmów żywicielskich, a także na podstawie analizy serologicznej i genetycznej. Infekcja ma postać szczególnie nasiloną u siewek, które zwykle pozostają skarłowaciałe i nieprodukcyjne. Do objawów na liściach zalicza się żółte lub nekrotyczne kręgi koncentryczne, a także mozaikę z plamami chlorotyczymi oraz nekrotycznymi. Na pędach mogą powstawać nekrotyczne smugi, które mogą posuwać się ku górnej części rośliny. W przypadku niektórych odmian uprawowych stożek wzrostu obumiera, a liście opadają. U papryki ograniczony rozwój warstwowy może być przyczyną drobnych liści. Owoce papryki i bakłażanów są zdeformowane i często opadają. Zwykle drobne chlorotyczne lub przebarwione punkty w późniejszym okresie obejmuje nekroza. Na owocach mogą powstawać zbliznowacenia i wyraźne koncentryczne kręgi. Na owocach papryki można nierzadko zauważyć czerwone, zielone i żółte przebarwienia. Nasiona w zainfekowanych owocach mogą czernieć.
Objawy choroby na liściach
Warunki rozwoju choroby
Wirusy te wraz z ich nosicielami korzystają z szerokiej gamy żywicieli. Obecność zainfekowanych chwastów lub dojrzałych roślin na sąsiednich polach stwarza ryzyko infekcji w obrębie nowych upraw. Wirus przenoszony jest przez larwy po krótkim okresie żerowania. Po zakażeniu dorosłe osobniki transportują wirusy przez cały okres swojego życia. Temperatury powyżej 22°C przyśpieszają wykluwanie się z jaj. W ten sposób dochodzi do bardzo gwałtownego rozprzestrzeniania się nosicieli i wirusów. Tospowirusy nie są przenoszone na nasionach.
Zwalczanie
Należy wykorzystywać sadzonki zdrowe, wolne od wirusa. Eliminować ze szkółek wciornastki. Należy monitorować populacje wciornastków w okresie wegetacyjnym, aby ustalić, czy stosowanie insektycydów jest niezbędne. Należy rugować zainfekowane roślinny i niszczyć chwasty, które pełnią rolę rezerwuarów dla wirusów i nosicieli w obrębie upraw i wokół nich.