Beheersing van schermrot in broccoli

Schermrot in broccoli wordt veroorzaakt door verschillende bacteriële en fungale pathogenen.
De eerste symptomen van schermrot zijn verzadiging met water en verkleuring van kleine groepen broccoliroosjes.
De beheersing van deze ziekte is vooral gebaseerd op teeltpraktijken, locatieselectie en het gebruik van minder vatbare rassen.

Necrose of verrotting van afzonderlijke of clusters broccoliroosjes wordt schermrot genoemd. Schermrot kan worden veroorzaakt door verschillende pathogenen, waaronder een aantal bacteriesoorten en een klein aantal schimmelsoorten. De symptomen die deze pathogenen veroorzaken, kunnen erg op elkaar lijken, wat het moeilijk kan maken ze van elkaar te onderscheiden. Het is echter belangrijk om de oorzaak correct vast te stellen, om er zeker van te zijn dat de juiste beheersmaatregelen worden toegepast.

Wanneer schermrotsymptomen worden veroorzaakt door bacteriële pathogenen, wordt dit met een specifiekere term bacteriële schermrot genoemd. Bij deze ziekte kunnen verschillende bacteriesoorten betrokken zijn, waaronder Pectobacterium carotovorum subsp. carotovorum (syn. Erwinia carotovora subsp. carotovora), Pseudomonas fluorescens, Pseudomonas marginalis en Pseudomonas viridiflava.¹

De symptomen van bacteriële schermrot manifesteren zich in eerste instantie als met water verzadigde plekken op kleine groepjes ongeopende broccoliroosjes op onrijpe schermen. Deze geïnfecteerde broccoliroosjes worden necrotisch en verkleuren naar bruinzwart. De symptomen verspreiden zich naar aangrenzende broccoliroosjes en andere delen van het scherm. Uiteindelijk raken grote delen van het scherm aangetast (Figuur 1). In de geïnfecteerde weefsels ontwikkelt zich zachtrot, wat betekent dat het weefsel zacht en slijmerig wordt. Dit gaat vaak gepaard met een penetrante geur. Na de initiële infectie kunnen secundaire bacteriële en fungale pathogenen de plant binnendringen en verdere rotting van het weefsel veroorzaken.^1,2

De bacteriën die verantwoordelijk zijn voor bacteriële schermrot, overwinteren in aangetaste gewasresten en mogelijk in de bodem. Het inoculum van de pathogenen verspreidt zich via opspattend regen- of beregeningswater of via insecten. De ontwikkeling van bacteriële schermrot wordt bevorderd door koele, natte omstandigheden, waaronder mistig weer. De symptomen verschijnen vaak kort na een regenachtige periode.² Water dat tijdens dauwvorming condenseert op het blad, biedt ook gunstige omstandigheden voor infectie. De ziekte begint meestal op plaatsen op het scherm waar zich water verzamelt en die dus het langst nat blijven. De rotting kan zich voortzetten in schermen die opgeslagen zijn, zelfs bij lage temperaturen.³ In Californië komt deze ziekte gewoonlijk voor in de teeltperioden in de winter en het voorjaar.

Beheersing van bacteriële schermrot kan moeilijk zijn. Niet alle rassen zijn even vatbaar voor de ziekte. Rassen met koepelvormige schermen raken het water gemakkelijker kwijt en zijn daardoor in het algemeen minder vatbaar dan rassen met vlakke schermen.¹ Een drie- tot vijfjarige wisselteelt met gewassen die niet tot het Brassica-geslacht behoren, en verwijdering van afvalhopen op het veld kunnen bijdragen aan minder inoculum in het veld.² Door te planten op velden met een goede afwatering, op verhoogde bedden en met een grotere plantafstand blijven de planten droger, wat bijdraagt tot minder infecties en kortere infectieperioden. Wachten met planten totdat de temperaturen hoger zijn, helpt ook om het aantal gevallen van bacteriële schermrot te verminderen.^2,3 Vermijd beregening of beregen op tijden waarop de planten snel drogen (‘s ochtends).³ Vermijd overbemesting met stikstof (N) bij vatbare rassen. Het lijkt er echter op dat hoge concentraties stikstof niet dezelfde invloed hebben op resistente rassen als op vatbare rassen.³ Toepassing van bactericiden is niet effectief gebleken voor de bestrijding van bacteriële schermrot. De oppervlakteactieve stoffen die in veel insecticiden (of andere aanbevolen behandelingen) aanwezig zijn, kunnen leiden tot een toename van bacteriële schermrot. In gebieden waar de ziekte vaak voorkomt, moeten insecticiden daarom worden toegepast voordat de ziekte uitbreekt.³

Schermrot veroorzaakt door Alternaria, ook wel pinrot genoemd, wordt veroorzaakt door verschillende soorten van de schimmel Alternaria, waaronder Alternaria brassicae en Alternaria brassicola. Afhankelijk van de geografische locatie kunnen een of meer van deze soorten aanwezig zijn.

Net als bij bacteriële schermrot zijn de eerste symptomen van schermrot veroorzaakt door Alternaria enkele broccoliroosjes of kleine groepjes broccoliroosjes die met water verzadigde en verkleurde plekken vertonen (Figuur 2), en uiteindelijk bruinzwart worden (Figuur 3). De aangetaste weefsels zijn minder zacht en ruiken minder sterk dan weefsels die zijn aangetast door bacteriële schermrot. Na verloop van tijd produceert de schimmel donkergroene sporen in het aangetaste weefsel. Secundaire bacteriële en fungale pathogenen kunnen de beschadigde weefsels binnendringen, waarna de schermen verder rotten.

Beide soorten Alternaria kunnen door zaad worden overgebracht en verspreiden zich via de wind en opspattend water (regenwater of beregeningswater).¹ Natte weersomstandigheden bevorderen de vorming van sporen, en vrij vocht op de schermen is gunstig voor het kiemen van de schimmelsporen en voor de infectie. De verspreiding van sporen is het grootst tijdens warme, droge perioden die volgen op een regenperiode. Afwisselend regenachtige en droge perioden zijn dus het gunstigst voor de ontwikkeling van de ziekte. Wanneer winter- en voorjaarsgewassen niet ver uit elkaar worden geteeld, kunnen sporen die ontstaan op verouderend weefsel van het wintergewas, zich verspreiden naar het voorjaarsgewas en dit infecteren. De schimmels kunnen ook overleven op kruisbloemig onkruid en spontaan opgekomen planten, die als inoculatiebron kunnen dienen.² Net als bacteriële schermrot treedt schermrot veroorzaakt door Alternaria in Californië meestal op tijdens de teeltperioden in de winter en het voorjaar.

Een drie- of vierjarige wisselteelt met niet-waardplanten helpt het inoculatieniveau laag te houden.² Omdat deze ziekte via zaad kan worden overgebracht, wordt geadviseerd zaad te gebruiken waarbij de concentratie pathogenen onder de aanbevolen grenswaarde blijft. Niet alle rassen zijn even vatbaar voor schermrot veroorzaakt door Alternaria. Ook hier geldt dat rassen met koepelvormige schermen vaak minder vatbaar zijn dan rassen met vlakkere schermen.¹ Vermijd beregening of pas minder beregening toe in de periode waarin de schermen worden gevormd.

Er zijn verschillende fungiciden beschikbaar voor de bestrijding van Alternaria-ziekten in broccoli, waaronder schermrot/pinrot. Er is niet veel onderzoek gedaan naar de werkzaamheid van fungiciden voor de bestrijding van schermrot veroorzaakt door Alternaria, maar producten die geregistreerd zijn voor toepassing op broccoli voor ziekten veroorzaakt door Alternaria, zijn onder andere azoxystrobin (Quadris^® Flowable Fungicide), penthiopyrad (Dupont Fontelis^® Fungicide), chloorthalonil (Arius™ ADV Fungicide, [bevat ook azoxystrobin]), boscalid (Endura^® Fungicide), difenoconazole (Inspire^® Fungicide), cyprodinil+fludioxonil (Switch^® 62.5WG), en combinatieproducten die deze actieve bestanddelen bevatten.⁴ In een aantal artikelen over schermrot veroorzaakt door Alternaria wordt beweerd dat bestrijding door toepassing van fungiciden inconsistent is.¹ Verschillende van de hierboven genoemde fungiciden die geregistreerd zijn voor toepassing op broccoli, zijn volgens het etiket geschikt voor bestrijding van ziekten of loofverbruining veroorzaakt door Alternaria, maar niet specifiek van schermrot veroorzaakt door Alternaria. Het etiket van Quadris^® maakt specifiek melding van pinrot (Alternaria spp.) bij de ziekten die worden bestreden in broccoli.

¹ Koike, S. 2010. Pin rot, head rot, brown bud and other broccoli problems. Western Farm Press, 20 februari 2010.

² Rimmer, S., Shattuck, V. en Buchwaldt, L. 2007. Compendium of brassica diseases. American Phytopathological Society, St. Paul, MN.

³ McGrath, M. en Canaday, C. Managing Bacterial soft rot of broccoli heads. Vegetable MD Online. Cornell University. http://vegetablemdonline.ppath.cornell.edu/NewsArticles/BacterialRot.htm

⁴ Wyenandt, A., Kuhar, T., Hamilton, G., VenGessel, M. en Sanchez, E. 2016. Mid-Atlantic commercial vegetable production recommendations.

Afzonderlijke resultaten kunnen variëren en prestaties kunnen variëren van locatie tot locatie en van jaar tot jaar. De resultaten die in dit bericht worden gepresenteerd, vormen geen indicatie voor de resultaten die u mogelijk behaalt, aangezien de lokale groei-, bodem- en weersomstandigheden kunnen variëren. Indien mogelijk moeten telers altijd gegevens van verschillende jaren en verschillende locaties evalueren. LEES EN VOLG ALTIJD DE INSTRUCTIES OP HET ETIKET VAN PESTICIDEN. De aanbevelingen in dit artikel zijn gebaseerd op informatie die afkomstig is uit de geciteerde bronnen, en zijn bedoeld om snel informatie op te zoeken over broccoliziekten. De inhoud van dit artikel is niet bedoeld ter vervanging van de deskundige mening van een producent, teler, agronoom, entomoloog of andere professional die zich bezighoudt met dit specifieke gewas.

SEMINIS GEEFT GEEN GARANTIE VOOR DE JUISTHEID VAN DE INFORMATIE OF HET TECHNISCHE ADVIES IN DIT ARTIKEL EN AANVAARDT GEEN ENKELE AANSPRAKELIJKHEID VOOR EVENTUELE CLAIMS MET BETREKKING TOT DERGELIJKE INFORMATIE OF DERGELIJK ADVIES. 161028160049  071717DME

Neem voor aanvullende agronomische informatie contact op met uw plaatselijke vertegenwoordiger in zaden. Ontwikkeld in partnerschap met Technology, Development & Agronomy.

Figuur 1. Gevorderde symptomen van bacteriële schermrot.
Figuur 2. Vroege symptomen van schermrot veroorzaakt door Alternaria.
Figuur 3. Inwendige symptomen van schermrot veroorzaakt door Alternaria.