De eerste weken van het jaar zijn weer achter de rug en mogen we weer snel vergeten. Licht hebben we niet en een dag van minder dan 100J doet makkelijk mee. Een week van 1200J is gewoon te weinig om een beetje gang erin te houden. Gaan we op dezelfde voet verder als 2021 met een weekje van 800J? De verschillen zijn met de mist in elk geval erg groot.

Belichten doen we niet veel meer of zeg maar gerust dat bijna alle teelten worden behandeld als onbelichte teelten met een aantal zeer vroege plantingen. Sporadisch wordt er wat belicht wanneer de stroomprijzen dit toelaten. Belichten zien we nog op contractteelten en fijnere typen, mits dat er gas en elektra deals tegenover staan.

Wat dit jaar heel bijzonder is, het seizoen bij de plantenkwekers wordt wel heel erg lang, dat er nog steeds een aantal bedrijven leeg staan en de komende maanden nog gaan planten. Vraag is wel even of de plantenkwekers hierop ingericht zijn, immers begint bij hen ½ januari de opkweek van andere teelten als perk- en potgoed.

Zoals in de vorige teelttip als aanhef gebruik: Gaan we telen of goochelen?

Natuurlijk is het telen en niet goochelen, echter we moeten alle registers opentrekken om een goede teelt weg te blijven zetten. Het is elke keer weer goed kijken naar de balans die we in de plant kunnen krijgen met de beschikbare middelen, ook hier zit bij de bedrijven heel veel verschil! Beschikbaarheid van warmte-energie ligt tussen de 0,5 en 1,2m3/m2. Voor energiebesparing zien we verduisteringsdoeken, beweegbare energieschermen (1 of 2), een combinatie van beide en dan ook nog vast folie.

Alles moet nu in elk geval ten dienste staan om een goede basis voor het seizoen neer te zetten. Zowel de zeer vroege (belichte) teelten als de normale plantingen van eind december en begin januari staan nu te schreeuwen om licht. Planten die afgelopen week geplant zijn hebben vanuit de plantenkweker nog voldoende licht meegekregen. Dit lijkt veel, echter wanneer we een paar dagen verder zijn is de plant alweer leeg en wordt de energie die we hadden snel omgezet naar “rek” in plaats van het opbouwen en aanleggen van een sterke tros.

Even de focus op de oudere teelten, daar staat nu de 3^e of 4^e tros tegen de bloei. In theorie kan het bijna niet om hier voldoende snelheid op te houden. De balans van de plant moet gezocht worden in het zo generatief mogelijk wegzetten van de teeltlijn. Alles moet staan op maximale ontvochtiging van de plant. Staat de plant te vegetatief dan zien we te veel bladontwikkeling en te weinig droge stof opbouw. We zien een bleke plant staan met makkelijk rek.

Voor Merlice zullen we ten alle tijden moeten blijven werken op voldoende inhoud op de trossen. Een zwakke vegetatieve zetting geeft nu niet alleen een trage zetting, op moment van oogst gaat dit een extra vertraging opleveren. Etmalen die op deze teelten gedraaid worden zullen ergens rond de 15,5℃ liggen. Gebruik licht nu om extra kracht op te bouwen in de plant en ga niet te snel over tot het verhogen van het etmaal. Juist de dagen met veel buitenlicht kunnen gebruikt worden om de plant weer extra energie mee te geven, water in de potten en de voeding op orde te krijgen zonder dat de plant hier vegetatief op gaat reageren.

Wanneer te snel en te hoog ingezet wordt met de lichtverhoging (bijvoorbeeld +3℃ 150-350W/m2) dan zal de plant makkelijk te vegetatief reageren. Op zich is het goed om te werken met een lichtverhoging, kies bij deze plantingen in elk geval om voldoende te ontvochtigen. Eerst het scherm zo snel mogelijk open, min buisje vasthouden, liefst niet onder de 38℃, daarna boven de 19-20℃ al starten met een min lucht op overschrijding van de verwarmingstemperatuur om makkelijk vocht af te voeren. Het liefst niet met een vaste minimum lucht gaan werken, dit kost onnodig energie en temperaturen worden moeilijk gerealiseerd.

Wat zeker bij de oudere teelten goed zichtbaar is dat je Merlice ook bij deze vroege plantingen goed generatief weg kan zetten, wanneer dit lukt blijft de bloeisnelheid redelijk op 0,6-0,7 hangen en komt de bloei wat hoger in de kop. Echte verzwakking op de trossteel zien we wel, dit moet gecompenseerd worden door in elk geval de trossen te beugelen, schrappen is uit den boze!

De eind december en januari plantingen staan nog iets hoger ingesteld met de temperaturen, echter ook hier is het een noodzaak om zeer beheerst te blijven telen en op inhoudt van de plant te werken. Etmalen tussen 16-17℃, hoger is een uitzondering, let op dat je niet te snel gaat en er een bleke-licht-gerekte plant ontstaat. Ook op tros 3 en 4 die nu in aanleg zijn moeten voldoende knoppen zitten. Opvallend is dat de verschillen tussen de bedrijven erg groot zijn in teelt. Zoals hierboven aangegeven is de snelheid van telen ook afhankelijk van de hoeveelheid beschikbare energie.

Kan het scherm open en mag er meer energie verbruikt worden dan zien we een wat rankere plant met een wat generatieve uitstraling, wordt daarbij te veel geschermd en te weinig vocht afgevoerd dan staat er wel snel een volle tuin, maar de ontwikkeling van de tros blijft achter en zit te laag in de plant. Gaan we dan tellen hoever de plant is in ontwikkeling dan zien we bijna net zo veel bladeren echter met meer lengte tussen de internodiën en grotere bladschijven.

Niet echt ideaal om de juiste generativiteit te krijgen. Immers de hoeveelheid beschikbare energie zal de komende maand of maanden zeker niet minder gaan worden. Zoek dus generativiteit niet alleen in een zeer groot dag en nacht verschil.

CO2
Licht gaat wat meer toenemen, zet de CO2 hiermee ook wat hoger in de basis. Verlaag de waarden bij gesloten ramen of gebruik vloeibare CO2. Basis van 700 kan omhoog naar 1000 + 300ppm, met een negatieve correctie van 600ppm op raamstand.

Beheersing ook op watergift.
In alle stadia blijven de vingers jeuken wanneer we een paar dagen licht hebben om te gaan planten! Houd hierbij een beetje als basis aan dat je tot 3-4 beurten ofwel 500cc per pot kunt gaan zonder te vegetatief te worden. Bij 2^e week van januari is een lichte dag van 500J een uitzondering en niet normaal. Staat de plant op de mat dan heeft deze zomaar 4-5 liter vrij water ter beschikking! Dat zou betekenen dat je zomaar een week vooruit kan met dit water. Met een week vorst en helder weer is planten een optie, anders liever niet.

De enige reden om wel al te planten is de ontwikkeling van de plant. Bloeit de 3 of 4^e tros dan is het misschien wel noodzakelijk, planten vallen om of schuiven van de mat, anderzijds gaan de vruchten energievragen en er is minder energie over voor de wortel, dit is niet bevorderend voor het ontwikkelen van voldoende wortels. Blijf met voldoende EC druppelen wanneer er meer water wordt gegeven. 3,8-4,0 EC zeker wanneer meer het weer tegenvalt. De plant heeft de elementen nodig om te groeien en voldoende droge stof aan te maken. Is energie een extra beperkende factor dan is het geen probleem om een paar tienden hoger te gaan zitten met de EC. Kies er dan ook voor om wat stikstof te vervangen door Sulfaat of Chloor. Laat de stikstof niet te ver wegvallen, dit gaat ten koste van ontwikkelingssnelheid.

Gewashandelingen
Start al snel met een blaadje weghalen onder uit de plant om voldoende luchtbeweging te houden in het gewas. Maak de splitsing al snel schoon. Bij de grootste planten waar de 2^e of 3^e tros bloeit, kan het al nodig zijn om een kopblaadje mee te nemen, dit is zeker een overweging bij 2,5 st/m2 of waar 5 bladeren tussen een de tros zit.

Snoeien
Vroege plantingen de eerste trossen op 4 houden, wordt er gekozen voor snoei op 5 dan is het te overwegen om een tros eruit te halen om balans in de plant te houden. Houdt er dan wel rekening mee dat onderhoud van blad ook energie vraagt. Een extra blad verwijderen is dan ook zeker aan te raden. Gebruik de LAI hierin als leidraad. Vanaf de bloei vann de 1^e week januari wordt standaard op 5 gesnoeid. Is er meer energie beschikbaar (1,2m3/m2) dan kan er ook gekozen worden voor meer snelheid en snoei op 4 vruchten om wat eerder aan de markt te zijn.

Extra stengels:
Ga niet te vroeg stengels aanhouden, hoe vroeger er is geplant, des te later extra stengels, tenzij er weer belicht kan worden. Uitgezonderd de ruime plantafstanden.

Planten
Wanneer er geplant is dan is het zaak de mat netjes op vocht te houden. Immers zetting en plant moet generatief blijven. Stem de watergift af op de verdamping.

Houdt niet alleen de mat goed in de gaten maar ook de pot, de pot moet altijd vochtig blijven, een erg groot gedeelte van de nieuwe wortels blijft uit de pot komen. Wordt de pot te droog getrokken dan zien we een aantal penwortels ontstaan en zal het een invloed hebben op de rest van de teelt.

Zorg in elk geval dat de weegschaal of WGM goed is geijkt om netjes in te gaan teren. Houd 1,5-2% aan als maximum per dag. EC bij perkt EC hooghouden. Een ander belangrijk punt is het gebruik van UV, Ozon, ECA, Peroxide etc. al het water dat wordt gebruikt moet voldoende ontsmet zijn! Laat ook eens water controleren om kiemtal te bepalen en of de installaties afdoende werken.

Ziekten en plagen
Misschien overbodig om te vermelden, hygiëne, hygiëne en nog een hygiëne.
Het blijft verbazingwekkend dat dit niet altijd op orde is.

Afgelopen seizoen hebben we gezien dat links en rechts best grote problemen heeft gegeven. Zorg dat ziekten, plagen en zeker virus zich niet door het bedrijf kan verspreiden mocht het onverhoopt toch op het bedrijf gesignaleerd worden. Maak zo veel mogelijk zones waar gewerkt wordt, maar ook waar middelen beschikbaar zijn om te ontsmetten.

Start ook al direct met feromonen tegen Tuta.

Een extra check op zwavel. Wanneer er nog geen bio is geïntroduceerd, 1x per week maximaal draaien met de verdampers.

Let dit jaar ook op met Botrytis of andere zwakke schimmels, bij de lage energie input zien we bij de belichte bedrijven her en der wat ontstaan.

Succes