Teelttip Marinice Belicht en Onbelicht | week 2 - 2022

Weer en stand van het gewas
De energieprijzen dalen iets; ze zijn bijna gehalveerd ten opzichte van de week voor kerst. Maar desondanks is de kostprijs van de belichte teelt nog steeds flink hoger dan de opbrengst. Hopelijk wordt dat straks, als de lentezon eraan komt en de lampen verder afgeschakeld worden, een beetje goed gemaakt.

Het resultaat is wel dat telers nu 12 tot 15 uur per etmaal belichten, tegen de 18 uur van voorgaande jaren. En dat heeft natuurlijk consequenties. Kassen waar een virus is vastgesteld, zullen eerder ruimen. Verder worden de dieven pas later aangemaakt, in week 7 of 8. Immers: meer planten en meer vruchten aan de plant vergen meer belichting. De meeste telers zullen de dief pas aanhouden als het buitenlicht dat toelaat. Normaal gesproken stopt de belichting op 15 april. Dat zal dit jaar waarschijnlijk al op 1 maart zijn.

De energieprijzen dalen iets; ze zijn bijna gehalveerd ten opzichte van de week voor kerst. Maar desondanks is de kostprijs van de belichte teelt nog steeds flink hoger dan de opbrengst. Hopelijk wordt dat straks, als de lentezon eraan komt en de lampen verder afgeschakeld worden, een beetje goed gemaakt.

Het resultaat is wel dat telers nu 12 tot 15 uur per etmaal belichten, tegen de 18 uur van voorgaande jaren. En dat heeft natuurlijk consequenties. Kassen waar een virus is vastgesteld, zullen eerder ruimen. Verder worden de dieven pas later aangemaakt, in week 7 of 8. Immers: meer planten en meer vruchten aan de plant vergen meer belichting. De meeste telers zullen de dief pas aanhouden als het buitenlicht dat toelaat. Normaal gesproken stopt de belichting op 15 april. Dat zal dit jaar waarschijnlijk al op 1 maart zijn.

Op dit moment is het fris winterweer en de 5 graden van de afgelopen week zal nog wel even stabiel aanhouden. De instraling is gemiddeld, met een lichtsom van 200 tot 300 joules. Dat is best aardig voor deze tijd. Hoewel het op veel plaatsen in Nederland de laatste week flink mistig is geweest, met weinig instraling.

De keerzijde van minder belichten, is dat de plant geconfronteerd wordt met een donkere periode die per dag 2 tot 4 uur langer is dan optimaal zou zijn. Het gewas geeft dan ook een vegetatieve reactie: volle bladeren met grote bladschijven en dikkere koppen. De koppen zijn nu wel rond 11 millimeter, waar maximaal 10 millimeter de norm is.

Generatief sturen is dus essentieel in een vegetatief klimaat. Een generatieve actie is bijvoorbeeld snel kopbladen uithalen, zodat er zoveel mogelijk licht op de trossen komt. De trossen worden zwakker en opstaand. Deze steektrossen moeten tot ver in het seizoen gebeugeld worden, om knikken te voorkomen.

Temperatuur en licht
Streef in elk geval naar 700 tot 800 joules per dag. Met de huidige 200 tot 300 joules moet er dus 500 joules aan groeilicht bijgezet worden. Dat is dan genoeg om een etmaal van 18 graden te realiseren. Ga niet lager; dat zou de teelt te veel vertragen. Zorg ook dat de dagtemperatuur voldoende hoog wordt – minstens 25 graden – om generatief te sturen. De gevolgen van een lager dagtemperatuur kunnen desastreus zijn: dikke koppen, kopbreuk, slechte zetting en onvoldoende vruchtaanmaak.

Kies verder voor een voornacht van 15 graden en een nanacht van 18 graden. Wanneer er 16 uur of nog minder wordt belicht, is er veel tijd om het etmaal met de lange nacht te drukken.

Als overdag (een deel van) de lampen uit gaan, valt veel warmte weg. De helft van de belichting en de buis kunnen samen niet genoeg warmte genereren. Daarom moet het donkerdoek al snel gesloten worden in de middag.

Water en mest
De Ec blijft gelijk aan het advies van voor de kerst: 5 mS/cm in de drain. Ook het advies voor kali en calcium blijft gelijk. Zorg in elk geval voor voldoende kali. Er wordt minder belicht en dus minder verdampt door de plant. Geef gedurende de nacht geen water en overdag alleen tussen 10 en 13 uur. Zorg voor een intering van 15% om generatief te sturen.

Snoeien en arbeid
Blijf op 5 snoeien. Een enkele teler haalt er een hele tros tussenuit, maar dat is echt geen goed plan. De plant raakt uit balans en je mist een week productie. Niet doen dus, hooguit op 4 snoeien als het echt niet anders kan.

Troskwaliteit en productie
De troskwaliteit is wel goed, al zijn de vruchten iets fijner met een gemiddeld vruchtgewicht van 140 tot 150 gram. Met volle belichting was dat minstens 20 gram meer geweest. De productie ligt tussen de 1,3 en 1,4 kilo per vierkante meter. Dat is zeker 300 tot 400 gram minder dan bij 18 uur per etmaal belichten. We zien wel weinig bonkvruchten.

Zoals bij de meeste rassen in dit segment zijn de groene delen op de eerste tros wat zwakker. Dat gaat vanaf tros 2 beter. De zetting gaat goed, misschien iets trager dan bij de normaal belichte teelt. In plaats van 0,9 tros per week zien we nu 0,7 tot 0,8.

Ziekten, plagen en biologie
Alles gaat goed, het is rustig in de kassen. Het jonge gewas vertoont nog weinig virusdruk. Let wel op de bevlieging als de donkere doeken sluiten: sluit de hommelkasten minstens een uur voordat het doek dicht gaat.

Advies voor de komende week
Morrel niet te veel aan het dagklimaat, dat is gevaarlijk voor de generatieve sturing. Dus als we minder belichten het doek erbij trekken als het zonlicht afneemt in de namiddag.

Weer en stand van het gewas
In de onbelichte teelt is er een enorme spreiding van de plantingen. Er zijn kassen waar de tweede tros al in bloei staat, maar ook kassen waar pas begin februari geplant gaat worden. Die planten zijn nu net getopt bij de plantenkweker.

De jonge gewassen staan er in het algemeen goed bij. De planten staan nog naast het gat of zijn net geplant en dat betekent dat ze voldoende generatief zijn. Als ze eenmaal geplant zijn, kunnen ze zich sterk vegetatief ontwikkelen. De planten blijven zo lang mogelijk naast het gat staan, want hoe eerder ze geplant worden, hoe eerder er harder gestookt moet worden.

Temperatuur en licht
Vanwege de energieprijzen heeft een aantal telers besloten Marinice onbelicht te telen in een kas met belichting. En dat is beslist een uitdaging! Deze telers hebben vaak alleen een donker doek, waardoor ze, minder dan hun collega’s met heldere doeken, kunnen schermen om de temperatuur op niveau te brengen.

In deze fase is een etmaal van 16 tot 17 graden het beste en al een hele opgave met alleen de buis, zonder groeilicht. Telers met een donker doek kunnen dan na 13.00-14.00 uur nog even het doek sluiten. Niet ideaal, maar de beste optie in dit geval als de plant te sterk wordt. En mochten de buitentemperaturen zakken naar -5 of lager, dan kunnen deze telers altijd nog de lampen bijzetten. Telers met vast folie hebben dit probleem niet, zij kunnen de temperatuur goed op niveau houden.

Het is zaak wel voor planten naast het gat een dagpiek van 21 tot 23 graden te realiseren. Zodra de planten geplant zijn, moet die piek al omhoog naar 23 tot 25 graden. De nacht gaat naar 14 tot 15 graden en dan tussen 5.00 en 6.00 uur omhoog naar 17 tot 18 graden.

Water en mest
Als de planten geplant worden, zorg dan een dag of 2 à 3 dat de blokken goed nat blijven. Zodra de plant de mat pakt, kan er zo snel mogelijk gestart worden met interen voor snelle beheersing op de mat. Normaal wordt er 1% per dag ingeteerd, maar nu mag dat zeker sneller tot wel 2 à 3% per dag.

De Ec liep in de pot al snel op tot 10 punten. Als de plant gaat inwortelen zit dat in de mat naar 4 punten waardoor de wortels snel de mat inschieten. De verhouding kali/calcium is nu 1:1.

Snoeien en arbeid
Altijd de eerste tros op 4 snoeien! Snoei ook niet te vroeg, om de bonken eruit te kunnen halen. Het valt nu nog mee met de bonken, maar blijf er goed op letten. Qua gewaswerk: beugel de trossen. Schrappen is nog niet aan de orde, omdat de planten nu nog te teer zijn.

Troskwaliteit en productie
De trossen zijn naast het gat goed mee ontwikkeld. We zien geen gemiste vruchten en weinig bonkvruchten.

Ziekten, plagen en biologie
De bevlieging van de hommels is een aandachtspunt. Omdat het doek vaker dicht is, zijn ze minder actief. Als er normaal 2 kasten staan, installeer er dan nu gerust 3 per ha per week. Het beste is de kasten boven het gewas te hangen met de opening naar het oosten voor maximale ochtendzon.

Advies voor de komende week
Houd de planten goed generatief als ze op de mat staan. Door het schermen komt er veel vocht onder het doek dus moet de temperatuur omhoog om de plant actief te houden.