De herfsttomaat in aantocht
De resultaten van bedrijven waren vorig jaar uiteenlopend en de prijzen hoog gedurende het seizoen, waarschijnlijk door het lagere areaal belichte tomaat. Wie de energie scherp had ingekocht, had een topjaar. Overige bedrijven hadden het lastig. De verwachting is dat ook dit jaar de verschillen groot zijn, want energie speelt een nog prominentere rol in de teelt.
Vorig jaar werd soms te vroeg afgebouwd met energie, nog voordat de laatste tros volledig gezet was. Dat resulteerde in miszetting en verloren productie. Wees dit jaar scherp op een regelmatige en volledige zetting. Bouw daarna pas af met de energie, maar blijf actief telen om het maximale uit de teelt te halen.
Weer
Afgelopen week verliep behoorlijk zonnig, met lokale temperaturen van boven de 25 graden en een milde nachttemperatuur van rond de 15 graden. In de komende week neemt de temperatuur af, maar komt overdag nog steeds boven de 20 graden uit en ’s nachts boven de 10 graden. Dit zijn prima omstandigheden om de etmalen te sturen.
Plantmateriaal
Door de grote hoeveelheid zonlicht en warme temperaturen gaan de groei en ontwikkeling van de planten in de opkweek sneller dan voorgaande jaren. Houd er rekening mee dat de planten mogelijk eerder geleverd worden, om een goede kwaliteit te waarborgen. Stem dat goed af met de plantenkweker. Bij sommige plantenkwekers zal de eerste tros waarschijnlijk volledig in bloei staan met een plantlengte van ruim 60 cm. Anderen halen enkele dagen voor het afleveren de trosdieven weg, zodat er meer kracht in de tros en de kop komt. Beide stengels zijn gelijkmatig ontwikkeld, wat gunstig is bij het planten.
Vier of vijf trossen teelt
In de herfstteelt bestaat de vuistregel dat plantingen rond 7 september met vijf trossen (5-6-6-6-5 snoeibeleid) geteeld worden. Plantingen rond 13-14 september worden met vier trossen (6-6-6-6 snoeibeleid) geteeld. De achterliggende gedachte is dat het natuurlijke licht en de warmte sterk afneemt in september. Dat is cruciaal voor een goede groei en ontwikkeling van de planten en vruchten. Een vijfde tros aanhouden na deze plantdatum resulteert in extra energie-input om ook de laatste tros met voldoende snelheid en kwaliteit te zetten. De troskwaliteit gaat ook sterk achteruit wanneer de benodigde energie-input niet wordt gegeven. Check bij de teeltadviseur welke trossenteelt het beste past. Dit jaar beginnen veel nieuwe telers aan een herfstteelt. Het advies is om dan voor een vier trossenteelt te gaan, afhankelijk van de plantdatum. Dat is het makkelijkst, kost de minste energie-input en levert over het algemeen een goede productie op. Bij een vijf trossenteelt is snoeien op vijf vruchten bij de eerste en laatste tros nodig om voldoende snelheid te behouden. Hoe eerder de eerste tros afrijpt, hoe beter de grofheid en kwaliteit van de laatste trossen in een vijf trossenteelt.
Gelijkmatige stengels en homogene planten.
Goed ontwikkelende eerste tros. (Bron: Plantise)
Teelten die al iets langer staan
Door het lichte en warme weer van de afgelopen weken is was het makkelijk om voldoende snelheid te behouden. Her en der staat een zomerteelt Grandice. Bij dit ras is het zaak om een ochtenddip aan te houden, om het gewas goed generatief en de trossteel relatief compact te houden. Het is bij dit ras niet nodig om op grofheid te sturen. Maak ook in deze teelten nog optimaal gebruik van de natuurlijke energie, maar zorg ervoor dat het gewas enig overschot houdt. Het gewas sterkt over het algemeen niet meer aan in september.
Aandachtspunten voor de komende plantingen
- Controleer en open de drainagegaten van gebruikte matten uit de komkommerteelt om te natte matten te voorkomen voor de herfstteelttomaat. Slechte drainage resulteert in slecht ontwikkelde en afstervende wortels, magnesiumgebrek en een hoge phytium druk. Het voortijdig bestrijden van phytium voorkomt veel ellende, net als het bestrijden hiervan in de eerste tien dagen na het planten.
- Geef in de laatste fase van de komkommerteelt minder drain om de matten iets te laten interen.
- Getopte planten zijn generatiever waardoor de wortelontwikkeling langzamer is dan bij ongetopte planten. Houd hier rekening mee tijdens het planten en controleer de algemene wortelontwikkeling tijdens het planten. Het klimaat en de watergift moeten op de planten en omstandigheden aangepast worden.
- Bind de planten strak aan om doorhangende stengels te voorkomen, die zorgen voor een lagere productie. Een goede verdeling op de draad is ook belangrijk.
- Schat goed in of de plant generatief, zwakker of sterker is en pas daar de teeltstrategie op aan.
- Het is cruciaal om maximaal snelheid te maken in de eerste fase van de herfstteelttomaat, totdat alle trossen volledig gezet zijn. Het gewas zal niet snel herstellen als het te zwak wordt, teel daarom altijd met een beetje overschot bij bloeiende planten (krul in de kop).
- Teel groeizaam en zorg voor voldoende klimaat bij aanvang van de teelt. Vlakke temperatuur van ongeveer 20 graden met een buis van bijvoorbeeld 35-40 graden is aan te raden in de eerste dagen.
- Behoud overdag voldoende groeiklimaat en zorg In de ochtend altijd voor voldoende ventilatievoud door kleinere P-banden in te stellen en de ventilatietemperatuur kort op de stooklijn te zetten.
- Bij getopte planten is het belangrijk om CO2 te doseren wanneer het onder de 400 ppm komt.
- Begin op tijd met scouten naar ziekten en plagen om ze zo snel mogelijk de kop in te drukken. Rupsen kunnen een groot probleem zijn. Dit jaar vormen ze in de reguliere lange tomatenteelten een groot probleem. Witte vlieg kan zich snel vermeerderen en zit ook veelvuldig in komkommerteelten, bestrijd het snel!
Watergift en voeding
Snelle inworteling en een goede doorworteling van het substraat is cruciaal in de herfstteelt. Gebruikt substraat zit vaak op een vochtgehalte van boven de 80%. In de eerste weken van de tomatenteelt moet dat zakken naar 60-70%, afhankelijk van het verkregen planttype. Begin pas met interen wanneer de plant voldoende ingeworteld is. Kleine beurten geven (75-100 ml/pot) gedurende de dag, faciliteert een goede inworteling tijdens de eerste dagen. Bij zonnig weer is het de bedoeling om voldoende kleine beurten te geven, bij bewolkt weer hoeft dat minder vaak. Wanneer de potten enkele dagen na het planten vaststaan, kunnen de beurten groter gemaakt worden (125-150 ml/pot) en moet de interval tussen beurten groter worden op instraling. Wortels zijn de basis en kracht van de plant. Een goed vertakt wortelgestel zorgt voor een kwalitatief goede en hoge productie. Een overmatige watergift bij de start kan leiden tot eerder magnesiumgebrek en negatieve invloed op de trosopbouw. Te vroeg water geven in combinatie met een inactief klimaat leidt tot vegetatieve steektrossen en een mindere afbloei.
Voldoende calcium is belangrijk voor een sterke celopbouw en maakt de planten weerbaarder tegen allerlei ziektes. Calciumgift gelijk of iets hoger dan de kali is aan te raden. Neem wekelijks een druppelschema om dat te monitoren. Ureum kan in plaats van ammoniumnitraat meegegeven worden na inworteling om de pH te sturen. Extra magnesium (0.5-0.75 mmol) ten opzichte van het standaard schema is belangrijk omdat er vrijwel altijd een gebrek aan magnesium ontstaat aan het eind van de teelt. Extra fosfaat (0.10 mmol) ondersteunt een goede wortelontwikkeling in de eerste weken. In die periode is een EC gift van 3.2-3.5 aan te raden om de planten “harder” te maken met een sterke celopbouw. Houd ijzer, borium en mangaan in de gift goed in de gaten. Streef naar een mat EC van rond de 4.0.