Teelttip Herfsttomaten | week 38 - 2021

Het goede weer van de afgelopen dagen is overduidelijk terug te zien aan de grofheid en snelheid van de planten. De gelijkheid van de planten is dit jaar over het algemeen beter dan andere jaren. Het plantmateriaal is sterker in balans geraakt door het rustigere weer tijdens de opkweek. Toch zien we ook dit jaar weer grote verschillen, van te weinig inhoud tot te vegetatief.

De gewassen staan over het algemeen nog sterk. Speedelle heeft nog voldoende overschot in de kop en bij Radiance zien we nog steeds de groeikracht van het ras. Met dagen > 1000-1200 joule blijft het gewas grof. Ook bij de latere plantingen van na 10 sept blijven de koppen grof staan. De ontwikkelingssnelheid is bij de meeste plantingen hoog. Sommige hebben de derde tros al, 14 dagen na planten, in bloei staan. Bij de vier trossenteelt kan er binnen 3 weken na het planten al de kop uitgehaald worden.

Enkele zaken die we bijna in de praktijk overal tegenkomen:

• De trosvorm is uitzonderlijk goed. Goede afbuigende trosvorm en ook veel bloemen op één tros. Bij telers die volgende week al de kop eruit halen, overweegt men om enkele trossen op 7 vruchten te snoeien. Vooral bij Radiance zien we een mooie trosvorm ten opzichte van voorgaande jaren; de planten staan beter in balans.
• Trossen met 3 of 4 vruchten komen we zeer weinig tegen.
• We zien dit jaar wat meer blad op de trossen.
  

Door het mooie weer zijn de planten nog grof bij de bloei van de derde tros. Het evenwicht zit er goed in. De etmaaltemperaturen zijn bij de vroege plantingen (eind aug-begin sept) al iets omlaag gezet naar etmalen van ongeveer 20-21 graden. Deze zullen de komende dagen nog verder omlaag gezet gaan worden om kracht in het gewas te behouden en voldoende gelijkheid tussen de planten te behouden. Ga echter niet te snel in dagtemperatuur terug, omdat de afbloei van de trossen dan vaak te traag gaat worden.

Probeer bij bloei derde tros nog nachttemperaturen van 16-17 gr aan te houden zolang er nog overschot is. Vooral bij zon op niet te hoog gaan stoken. Opstoken naar 17-18 graden is vaak al voldoende met de huidige gewasstand en weertype.

Probeer bij de latere plantingen (14-16 sept) om etmalen van ongeveer 21-22 graden te realiseren. Stuur maximaal lichtafhankelijk door eventueel in de nanacht +1 graad op de lichtsom > 800-1000 joule te zetten. Zolang de plant nog overschot heeft de etmalen nog niet omlaag zetten.

Om de afbloei snelheid te houden zal overdag nog met hogere temperaturen gewerkt moeten worden. Stel vanaf ±12.00 uur tot ±16.00 uur een dagtemperatuur in van 20-21 graden in, mits de kop nog sterk staat. Verder op straling enkele graden ventilatie erop zetten: de dagtemperaturen met straling mogen gerust naar 25-26 graden, mits er maar raamstand in blijft.

Bij de groeikrachtigere rassen zoals Radiance zien we in de praktijk sterk generatieve gewassen. Door de minimum buis de afgelopen dagen zelfs te verhogen op straling (bv 40+10 gr straling) hebben telers sterk generatieve gewassen staan. De bloemen mogen bij deze groeikrachtige rassen nooit te grof worden. Ook bij Speedella opletten op te grove bloemen; de zetting valt dan vaak tegen. Bij Speedella waar de derde tros al flink bloeit, kunnen de etmalen terug naar 19-20 graden bij 500-1000 joule. Als de kop er naar verwachting pas ongeveer 5-8 oktober uit gaat, kan u waarschijnlijk nog iets hogere etmalen aanhouden. Bedenk echter dat te hoge temperaturen ongelijkheid geeft tussen planten onderling en de kop te zwak wordt.

Neusrot/drukkers:
Sinds we getopte planten telen, zien we zeer weinig tot geen problemen met drukkers/neusrot. Toch moeten telers er altijd rekening mee houden als zij hoge etmalen hebben gerealiseerd. De vruchttoename neemt immers snel toe en zeker op de warmere hoeken in de kas. Het transport van calcium blijft bij een snelle toename vaak achter. Zorg voor een calciumschema en probeer voldoende calcium naar de vrucht te sturen door ook een periode van rust in te bouwen naar de nacht. Neem geen risico en ga tijdig terug in etmaaltemperatuur, houdt er altijd voldoende raam in en ga niet te lang door met stoken in de avond.

Kop eruit halen:
De teelt staat er amper enkele weken in (3-4 weken) en dan praten we alweer over het toppen van de planten. Over het algemeen is het, om licht op de trossen te krijgen, standaard om één blad boven de tros de kop eruit te halen. Dit geeft over het algemeen grovere vruchten. Dit jaar zien we dat we zeker eind september al veel kassen getopt zullen worden. Bij normaal weer zullen we tijdig klaar zijn met de zetting. Om problemen zoals verbranding van de vruchtwand bij grove vruchten te voorkomen, is het te overwegen om op twee bladeren boven de tros te toppen. Vooral bij de bedrijven waar men in het verleden hier al problemen mee gehad heeft overweegt men dit.  

Trossnoei:
Probeer dit zo snel mogelijk te doen, zodat er geen energie verspild wordt door al gezette vruchten eraf te snoeien. Doordat telers dit jaar bij de vroegere plantingen (± 10 sept) met 4 trossen al voor 1 oktober de kop kunnen weghalen, overwegen veel telers om eventueel 1-2 trossen op 7 vruchten te snoeien. Dat kan, als er kracht in de plant en voldoende bloemen op de tros zitten. Dan hoeft dit niet ten koste te gaan van de kwaliteit.

Blad:
Knip bij Radiance het blad tegelijkertijd met de trosdief tros 2en 3 weg om de gewassen open te houden. Eventueel bij de te grove gewassen geldt dit ook voor de 4e tros. Het doel is licht op de vruchten, maar vooral generatief sturen i.p.v. te hoge temperaturen moeten realiseren. Bij Speedella zien we dit jaar ook grovere gewassen dan vorig jaar. Om licht op de trossen te krijgen zal er in een later stadium waarschijnlijk een blad tussen de trossen weg moeten. De kwaliteit van de kroontjes is door blad weg te halen veel sterker. Het microklimaat en licht op de tros is zeker bij de tweede tros van invloed op de kwaliteit. Haal blad op de tros tijdig weg.

• De pH is op de meeste bedrijven flink hoog zelfs tot > 7. Als het kan, geef dan Ureum mee i.p.v. ammoniumnitraat om de pH onder controle te houden. De opname van sporen blijft nog sterk afhankelijk van de pH. Vooral mangaan- en ijzeropname gaat de komende weken een rol spelen als de groeiomstandigheden afnemen. Geef mangaanchelaat mee en bij ijzer EDDHA. Verder kan 6 % ijzer ook al helpen om een betere opname van ijzer te krijgen ten opzichte van 3%.
• Verhoog de kaligift bij een flinke toename van de vruchtgroei van de 1ste tros de kali. Wees er tijdig bij met het verhogen van de kali en verlagen van de calcium. Verhoog kali e.v.t. met 1-1,5 mmol. Houdt de kali in de drain nog altijd minimaal 2-3 mmol onder de calcium.  Maar voor goede conclusies is het belangrijk te weten wat de plant daadwerkelijk opneemt.
• Enkele bedrijven laten plantsapanalyses nemen om te kunnen beoordelen hoe de opname van elementen is. De ervaringen hiermee zijn positief, vooral om de komende weken te bekijken of de kali niet te ver wegzakt. 
  
• Eventueel extra aanpassing Fe en Borium.  Wat betreft Borium streef in de drain naar 90-100 mmol.
  
• De EC-gift blijft tussen de 3,0-3,3 tot de kop eruit is. Streef naar minimaal 4,5 EC en max 5-5,5 in de drain. Eventueel de beurtgrote verhogen bij donker weer, zodat de EC de komende periode iets zakt, streef EC zeker < 5 ms. Bij zonnig weer voldoende drain maken, zodat de EC niet oploopt.
• P-gift naar maximaal standaard. De Fe opname wordt anders negatief beïnvloed.

Vermijd EC-waardes van > de ± 5 ms. Laat deze niet verder oplopen en probeer deze de komende dagen verder omlaag te krijgen door de beurten groter te maken op donkere dagen en drain op zonnige dagen te verhogen. Op steenwol: beurten van 200-250 ml. Bij het weer van de afgelopen dagen is het zaak om tijdig de eerste drain te realiseren rond 12.30/13.00 uur. Lukt dit onvoldoende, maak dan de eerste beurten groter (250 -300 ml) om tijdig iets drain te krijgen. Een goede verhouding lucht/water blijft essentieel voor het behoud van de haarwortels en daardoor een betere opname van vooral sporenelementen. De aanmaak /behoud haarwortels is echter ook vooral een kwestie van klimaat. Teel actief met voldoende buisvraag en houdt het VD bij donker weer overdag minimaal enkele uren > de 4-4,5 graden.

Witte vlieg:
Tot nu toe is de druk nog laag. Voer tijdig en meerder malen een bestrijding uit met middelen die werken op de levende, maar ook larven en eitjes aanpakken.

Rupsen:
Deze tijdig bestrijden! In de praktijk zien we hier en daar alweer rupsenschade. Wees er op tijd bij met bestrijden om geen schade aan de vruchten te krijgen. Sommige telers druppelen met middelen en andere telers mengen bijvoorbeeld Xentari met de witte vlieg bestrijding. Zolang er nog alleen druk van rupsen is, kan Xentari voldoende zijn.