Teelttip Herfsttomaten: week 50, 2020

De afgelopen week enkele dagen met lage temperaturen gehad, maar de temperaturen gaan nu weer omhoog. Voor de tijd van het jaar hebben we hoge temperaturen. Het blijft echter wisselend weer met hopelijk nog enkele uren zon.

Vruchtmetingen geven aan dat de diameter toename van vruchten de afgelopen week zeer weinig is geweest. Op zich niet vreemd omdat de lichtsom van deze week ook laag is geweest. De plantbelasting is bij de meeste gewassen nog hoger dan normaal in deze periode door de achterstand in graaduren ten opzichte van voorgaande jaren. Bij de bedrijven die hogere etmalen hebben gehanteerd zien we nu beduidend meer snelheid in kleuring en uitgroei van de vruchten. Te koel telen heeft grote effecten op de uitgroei van de vruchten. Zaak blijft echter om de etmalen dusdanig af te stemmen op het licht dat de gewassen groen blijven. Magnesiumgebrek zien we dit jaar op meerdere bedrijven ontstaan in de warmere hoeken of op de zwakkere planten.

Enkele verdere oorzaken kunnen zijn;

• Phytium planten/ matten.
• Te ver doorhangen van de planten door te slap aanbinden.
• Te weinig aanbieden van magnesium. Naast drain ook gietwater laten bemonsteren dit geeft veel meer inzicht.
• Trage doorkleuring van de trossen waardoor de plantbelasting te hoog is.

Verder valt het dit jaar op dat er een groot verschil is in oogsten tussen de eerste en tweede tros.        Normaal zit er maximaal één week tussen de oogst van deze trossen en dit jaar blijkt dat dit op bijna alle bedrijven minimaal twee weken is. De zetting van de tweede tros was zeer vlot na de eerste tros maar waarschijnlijk heeft het mindere weer in oktober hier grote invloed op gehad. De laatste tros is op de meeste bedrijven, maar zeker bij de latere plantingen en de plantingen met 5 trossen, nog onvoldoende uitgegroeid.

De puntvrucht is op de meeste bedrijven nog veel te klein en de groei is er vaak uit bij deze vrucht. Sommige telers hebben echter niet de tijd om te wachten met het afrijpen van de trossen. Sommige telers zijn al gestart met dit proces en bij de overige zal dit de komende weken gaan gebeuren. Ook dit jaar zullen sommige telers zeker doorgaan tot na half januari en hier kan men nog wachten tot zeker begin volgend jaar wat betreft het afrijpen van de vruchten.

De eerste tros is eronder tussen bijna overal vanaf.  Bij de plantingen van na ± 15 september zal dit deze week gebeuren. Deze tros moet er ook af, omdat de kroontjes veel te lijden hebben nu de gewasveroudering duidelijk zichtbaar wordt. De tweede tros zal bij de plantingen van ongeveer 6/7 september er deze of volgende week overal af zijn. Tracht nu de temperatuur te verhogen zodat men nog maar twee trossen heeft hangen voordat men start met afrijpen. De gewasveroudering is bij de vijf trossen teelt beduidend meer dan bij de vier trossen teelt. De ethyleen waardes zullen veel hoger worden door de veroudering dit in combinatie met de rode tomaten. Dus blijf er altijd iets raamstand inhouden.

Bij Radiance zien we dat de grofheid van tros drie en vier zeer goed is. De kwaliteit van de vruchten is goed. Sterke groene delen zijn bij dit ras gewaarborgd.

Nu we op de meeste bedrijven in de eindfase van de teelt zitten zullen we de temperaturen moeten gaan verhogen. De toename van de vruchten is nu temperatuur gerelateerd en veel minder afhankelijk van het licht. Men hoeft niet te eindigen met een sterk gewas. Waar men pas over enkele weken gaat starten met afrijpen zal men wel nog op kracht moeten blijven werken.

Er zullen daarom verschillende strategieën gevolgd moeten worden.

• Temperatuur tijdig gaan verhogen als men de volgende week of de week erna wil starten met afrijpen. De etmalen geleidelijk gaan verhogen en de streef etmaal niet < 15,5-17 ºC. Ga de temperaturen in de nacht verhogen naar 15-16 ºC in de laatste 10-14 dagen voor het afrijpen.
• Zit men in de fase dat men aan het afrijpen is dan de temperatuur naar minimaal 19-20 ºC. Zorg dat de vruchten voldoende snel gaan afrijpen. Blijf echter wel op activiteit werken in de eerste dagen.
• Wil men nog minimaal 4-5 weken doorgaan met de teelt dan opletten met te vroeg de temperatuur te hoog realiseren. Wel actief telen. Doch ook hier zal men de temperaturen niet te laag kunnen aanhouden. Etmalen van < 14 ºC (komen we in de praktijk nog tegen) zijn we niet meer als wenselijk. De groei van de vruchten staan stil bij zulke lage etmalen.

Als men de temperatuur gaat verhogen in de laatste fase dan ook het groeinet hierbij gaan gebruiken. Dit maximaal begrenzen op b.v. 50 ºC en het ondernet ook op maximaal 50-55 ºC. Zorg voor een goede verticale temperatuur verdeling. Afhankelijk van de kracht (bladsterkte) dan zal men vaak minimaal 10 dagen tot ruim 14 dagen voor het afrijpen de temperaturen moeten gaan verhogen. Door de hogere buiten temperaturen er wel naar streven om de gewenste etmalen te realiseren. Het scherm eventueel meer uren dicht om de temperatuur te halen in de einde fase. Zorg wel voor vochtafvoer door op de windzijde te luchten boven het scherm. Kieren geeft vaak te veel temperatuur verschillen.

Blijf echter werken op kwaliteit door met het zachtere weer (AV beduidend hoger dan bij het koude weer van de afgelopen week) iets te luchten. Met een opgesloten gewas gaat de veroudering van gewas en de kwaliteit van de kroontjes snel achteruit door te hoog vocht en ethyleen. Overdag enkele uren de temperatuur verhogen naar 17-18 ºC. Stuur sterk lichtafhankelijk b.v. +1 tot +2 ºC. Verder blijven alle klimaatregelingen van de vorige actua nog actueel.

De kwaliteit die tot nu toe geoogst is, is bij alle rassen zeer goed te noemen. Kroontjes zijn redelijk sterk en ook de kleur van de vruchten is goed. Alleen op de bedrijven waar geen blad is weggehaald of ingekort heeft men hier en daar iets veroudering gezien van de kroontjes. De gewassen zijn dan toch te vol geraakt waardoor er geen licht op de tros komt en ook minder microklimaat is rondom de tros De prijzen zijn momenteel goed en met de kerstdagen in zicht zal dit hopelijk wel blijven. Ga geen tomaten bewaren door ze in de schuur te laten staan.

Nog enkele aandachtpunten:

• Nu naar de eindfase toe eventueel de groeibuis gebruiken in de nanacht en ochtenduren.
• De etmaal temperaturen gaan verhogen. In de nacht niet meer < 14,2-15 ºC. Dit is wel afhankelijk van hoelang men nog wil doorgaan.
• Gewasveroudering is nu onderin volop zichtbaar. Productie van ethyleen door plant en rijpe vruchten kan negatief werken op de kroontjes. Tracht maximaal actief te telen, houdt er raamstand in bij het huidig weertype (> 5-8 ºC dag). Ga niet met volledig gesloten ramen telen zolang men niet met het afrijpen van vruchten bezig is.
• Tracht het gewas iets groen te houden na afrijpen. De rustige methode door er meer dagen voor uit te trekken heeft nog altijd de beste kwaliteit gegeven. Bij de huidige gewasstanden opletten met te hoge doseringen. Zorg dat de vruchten voldoende zijn uitgegroeid bij het afrijpen van de vruchten. Tracht pas te gaan te starten met afrijpen als er nog maximaal 2 trossen aan de plant hangen.
• Zorg voor voldoende temperatuur in de eerste dagen. Streef in de nacht niet < 19 ºC.
• Ec gift niet < 2,6-2,8

De temperaturen blijven de komende dagen hoog voor de tijd van het jaar. Zit men tegen het afrijpen van de vruchten aan dan kan men makkelijk schermen, zodat men de temperaturen realiseert die men wil bereiken. Bij de teelten waar men zeker door wil gaan tot ½ eind jan opletten met te veel schermen. De gewassen worden alleen maar zwakker door te hoog vocht.

Tot nu toe is de strategie grote beurten en vaak maar één beurt per dag geweest om voldoende zuurstof in het substraat te houden en de Ec onder controle te houden. Zit men echter in de fase voor het afrijpen dan kan men vaak beter de beurten iets kleiner maken en eventueel 2 beurten per dag. Het substraat mag best iets interen mits dit proces maar niet te snel gaat. De stooktemperaturen gaan omhoog en daardoor ook de water vraag van het gewas. Verder de vraag hoelang lang wil men nog doorgaan met de teelt? Dit is belangrijk welke strategie men moet bepalen of handhaven.

• Gaat men hogere temperaturen realiseren dan is het te overwegen om bovenstaande strategie te volgen met iets meer beurten.
• Wil men nog minimaal doorgaan tot in jan/ eind jan dan strategie van grotere beurten handhaven. Dit alles is bepalend voor behoud van de kwaliteit.
• Ga echter niet de drain hoeveelheden verhogen

Witte vlieg is tot nu toe nog geen probleem geweest. Op sommige bedrijven ziet men in de jonge scheuten die her en der nog staan enkele tot veel witte vlieg komen. Nu men de temperaturen gaat verhogen blijft het opletten dat men niet alsnog in de problemen komt. Verder zijn er geen grote problemen zoals bijvoorbeeld met rupsen.