Teelttip Herfsttomaten: week 49, 2020

Het mooie weer van de vorige week is helaas voorbij, toen enkele dagen van > 400 joule. Nu zelfs dagen van < 100 joule dit is te weinig. Bewolkt grijs weer zullen we de komende dagen behouden. De temperaturen zullen in de nacht naar rond de nul graden gaan en overdag zal het ook koud en regenachtig blijven. Verwend wat betreft lichtsommen zullen we de komende weken naar de kortste dag toe dan ook niet meer worden.

Normaal zijn de prijzen bij de oogst van de eerste tros laag. Dit jaar is het compleet anders, prijzen zijn momenteel goed te noemen. Voorgaande jaren was men nog aan het sparen en nu willen de meeste telers zo snel als het kan de temperaturen gaan verhogen. Temperaturen zullen pas (flink) verhoogd kunnen worden als er nog maar maximaal drie trossen op de plant hangen.

De gewassen staan voor de tijd van het jaar nog sterk in het blad (zie foto). Normaal zouden we nu veel meer gewasveroudering zien maar door het goede weer van de afgelopen weken is dit proces iets uitgesteld. Met het huidige weer en de kleuring van de vruchten zal het gewas onderin flink gaan verouderen. De ethyleen waardes zullen bij het huidige weer (schermen in de nacht) en overdag kil flink oplopen. Zorg dat de kas altijd iets lek wordt gemaakt zodat er voldoende luchtverversing kan plaatsvinden.

De grofheid van alle trossen is de laatste weken flink toegenomen (zie foto). Voorgaande jaren nam de toename van de vruchtgrote weinig toe, maar de vruchttoename is de laatste weken groot geweest. Achterstand in productie ten opzichte van 2019 is er dan ook bijna of helemaal niet meer. Bij de vroegste plantingen (1-5 sept) is eerste tros op de meeste bedrijven eraf. Sommige bedrijven was dit ook erg laat en dit is ook wel te zien aan de sterkte van de groene telen. Het werd tijd dat de eerste tros geoogst werd. De bedrijven die flink tempo zijn blijven maken omdat ze dit jaar klaar willen zijn met de teelt daar is men al aan de oogst van de 2de tros begonnen. Groene delen en kleur van de vruchten zijn beter doordat de etmalen hoger zijn geweest en er daardoor ook meer energie input in is gegaan.

De snelheid van kleuren is per bedrijf zeer verschillend. Laat je echter niet verrassen door te laat te beginnen met de temperatuur te verhogen zodat men straks tot de conclusie komt dat men tijd te kort komt voor het volgend seizoen. Te veel trossen hebben hangen bij het afrijpen van de vruchten is voor de kwaliteit vaak funest.

De eerste tros is op de meeste bedrijven geoogst. Men ziet daarna ook direct reactie op de uitgroei van de overige trossen. De meeste gewassen staan zoals gezegd nog sterk met een dik groot blad bovenin. Bij goed uitgegroeide vruchten en nog een sterk gewas zal men de temperaturen geleidelijk moeten gaan verhogen zeker bij de kassen waar men over 4-5 weken de kas leeg moet hebben. Op basis van metingen zien we dat als men de temperaturen gaat verhogen bij minder plantbelasting de vrucht omvang flink toeneemt.

Eindigen met een mooi gewas zal altijd ten koste gaan van de maximale eindproductie. Gaat men door tot b.v. ½ januari dan de temperatuur nog niet te snel gaan verhogen. Als de eerste tros eraf is kunnen de etmalen verhoogd worden wil men tijdig klaar zijn. De etmalen dan geleidelijk gaan verhogen van 15,5 tot minimaal 16,5 °C. De nacht temperatuur verhogen bij de sterke gewassen waar nog 3 trossen hangen naar minimaal 16 ºC. Overdag enkele uren de temperatuur verhogen naar 17-18 ºC Stuur lichtafhankelijk qua hoogte en aantal uren dat men de temperatuur wil realiseren. Energetisch is het beter om de temperatuur in de nacht te verhogen daar het scherm overdag open moet zijn.

• De temperatuur bij zon op en koude nachten!! Het blijft zaak om de planttemperatuur bij zon op, op niveau te hebben.
• Op donkere dagen en koud weer is 17-17,5 gr dag ook vaak voldoende, mits er buisvraag is!!!
• Zorg wel voor een voldoende microklimaat onderin het gewas= minimumbuis. Blijf zorgen voor activiteit en laat de minimumbuis niet wegvallen. Al is het maar 32-35 ºC
• Bij de gewassen waar de laatste tros nog onvoldoende grof is de temperaturen nog niet verhogen.
• De temperaturen in de nacht zijn nu laag. Indien men een groeibuis boven het gewas heeft hangen deze in de morgenuren op maximum 45-50 gr zetten. Tracht de vruchten warm te houden zodat men maximale groei van de vruchten realiseert.

Losse tomaten is per bedrijf verschillend en per plantdatum verschillend. Bij de trossen met zes vruchten op de eerste tros ziet men plaatselijk veel meer vruchten op de grond liggen.
Grofheid (afduwen) en het slechte weer hebben hier invloed op. Verder ziet men ook verschillen in de strekking in de tros. Waar deze kort geschakeld is ziet men meer vruchten van de tros afgeduwd worden. Verder ziet men ook duidelijk dat licht een bepalende factor is.

Heeft men traag geteeld en onvoldoende actief dan zien we bij hoofdzakelijk de eerste tros de kroontjes hier en daar al beginnen te verouderen. Vooral bij de laatste oogst van de 1ste tros veroorzaakt door een slecht microklimaat (te weinig in het licht, en veel rijpe vruchten), en ook productie van ethyleen door het gewas zelf. De kwaliteit vanaf tros 2 is goed. De trossen hangen meer in het licht doordat er op de meeste bedrijven blad tussen de tros is weggehaald. Wat betreft de uitgroei van de laatste tros zien we grote verschillen per bedrijf, plantdatum en einddatum laatste zetting zijn ook grote verschillen tussen de bedrijven. Enkele bedrijven die dit jaar nog de vruchten eraf geoogst willen hebben zullen al snel gaan starten met de temperatuur verhogen zodat men bij afrijpen van de vruchten de snelheid erop heeft. Gemiddeld ziet men dat men afhankelijk van hoeveel trossen er nog hangen en hoe sterk staat het gewas dat men tussen de 17-21 dagen nodig heeft om de laatste vruchten eraf te hebben.

Streef ernaar om bij het afrijpen nog maar twee trossen te hebben hangen of dat men de derde tros al volop aan het oogsten is De vruchten van de laatste tros zullen nog grover moeten worden. Planten die voldoende open zijn hebben tot nu toe de beste groene delen.

• Laat de trossen niet overrijp rood aan de struik hangen. Zeker niet nu de prijzen momenteel goed zijn.  Dit komt de sterkte van de kroontjes zeker niet ten goede. De veroudering van het gewas zal de komende weken nu goed zichtbaar worden door meer toename van bladvergeling. Blijf voldoende activiteit maken door te luchten. Maak de kas voldoende lek, ook in de nacht. Er wordt immers ook natuurlijke ethyleen aangemaakt door het gewas en rijpe vruchten.
• De Ec is op de meeste bedrijven gestegen tot 6-7 ms. Ec gift echter niet < 2,8 – 3 ms i.v.m. kwaliteit.  Ga geen risico’s nemen met Ec verder verlagen in de eindfase van de teelt, dit kost altijd meer dan het oplevert.

De temperaturen blijven laag in de nacht waardoor men zal moeten schermen om de temperaturen te realiseren. Het scherm in de nanacht eventueel eerder dicht in vergelijk met de voornacht periode bij het donkere regenachtige weer. In de voornacht periode op b.v. op 10 ºC verschil stook/buiten en in de nanacht b.v. bij 8-9 ºC verschil.  Bij de gewassen wat de in de laatste weken voor het afrijpen zit, bij dit weertype het scherm op ongeveer 85-90% tijdig dichtmaken zodat het bovenste gedeelte van de plant niet te snel afkoelt. 
Scherm op uitstraling zodat plant niet te snel afkoelt ten opzichte van de mat temperatuur. Zorg wel voor voldoende afvoer van vocht. Streef naar een VD dat niet < 2 gr komt. Luchten boven het scherm (windzijde) is dan nodig om vocht kwijt te worden. 
Scherm in de ochtend tijdig open zodat men niet met een gesloten scherm overdag blijft telen. Het scherm komt te vol met vocht zitten waardoor men geen vochtafvoer meer heeft.

Tijdens de donkere regenachtige dagen zien we nog steeds dat er te veel beurten water wordt gegeven. Het matgewicht neemt zelfs toe ondanks dat er trossen vanaf zijn. Op donkere dagen kan men wel een iets lager vochtgehalte gaan nastreven. Eenmaal per dag op zulke dagen (±500 ml) is dan voldoende.

De opname is de laatste dagen dan ook flink afgenomen en zien we dat men minder water hoeft te geven. Nu we op enkele bedrijven al naar het einde van de teelt aan het sturen zijn zal men iets droger willen gaan telen. Het matgewicht mag wekelijks enkele procenten zakken. Op de bedrijven waar men nog minimaal tot ½ jan wil doorgaan kan men het totaal mat gewicht nog handhaven.

• Voldoende op intering werken (= minder water gaan geven) van het substraat zonder dat het ten koste gaat van de kwaliteit en productieverlies door te droog te eindigen.
• Kassen waar men meerjarig substraat heeft liggen zullen toch moeten zorgen dat het droog eindigt. Start hier tijdig mee zodat de intering niet te drastisch is.
• Vanaf het moment dat men de temperaturen gaat verhogen goed op de intering letten zodat dit niet te snel gaat.