Teelttip Herfsttomaten: week 36, 2020

De eerste herfsttomaten zijn op sommige bedrijven alweer geplant. De meeste teelten gaan echter de komende twee weken geplant worden.  

Teelt
 De start van de teelt was goed te noemen. Met zomerse omstandigheden wat betreft weer. Dit veranderde echter in de maand oktober naar echt herfstweer, met te weinig licht. Hierdoor kwam de uitgroei van de laatste trossen op veel bedrijven in de knel
De laatste tros was te traag qua afbloei/zetting waardoor de grofheid van de laatste tros op veel bedrijven tegenviel. Hierdoor was de totaal productie lager dan in het jaar 2018.

Kwaliteit
Zoals benoemd bij de teelt viel de uitgroei van de laatste tros iets tegen door de weersomstandigheden. Het blijkt maar weer eens dat het aantal trossen wordt bepaald door de plantdatum en niet door het eventuele goede weer wat men in de weggroei fase krijgt.
In het begin was het weer ons erg goed gezind waardoor we vaak denken dat we een tros meer kunnen aanhouden. Door de keuze te maken om meer trossen aan te houden loopt men grote kans dat de vruchten onvoldoende uitgegroeid zijn op het moment van afrijpen.
Verder hadden we in 2019 ook te maken met veel losse vruchten. Het weinige licht bij de uitgroei van de vruchten is hier van invloed op geweest.

Weer
Het blijft nog enkele dagen wisselvallig weer met vanaf het weekend nachten van ongeveer 10 gr en overdag enkele uren zon en niet al te warm. Met 21-22 gr gaat het weertype duidelijk veranderen.

Rassen
Ook dit jaar is het hoofdras Speedalla.
In het kleinere segment (130-140 gr) staat het ras Radiance, dit areaal is echter beperkt. Ook deze zijn veelal getopt om de groeikracht te beperken in de herfst.

Plantmateriaal
De planten die deze week geplant worden hebben het in de opkweek verre van makkelijk gehad. Het moment van toppen was vaak precies in de week van de zeer hoge temperaturen.Enkele zaken die opvallen ten opzichte van vorig jaar:

• Meer koploosheid.
• De scheuten zijn afhankelijk van de weersomstandigheden bij het toppen zeer ongelijk gekomen. Plantmateriaal is beduidend ongelijker ten opzichte van voorgaande jaren
  
• Het volume van het plantmateriaal is ook zeer wisselend. De verschillen tussen de plantenkwekers is weer groot. Heeft men voldoende uren belicht, wanneer getopt etc, dit soort zaken heeft veel invloed op de grofheid van de plant. De planten die bestemd zijn voor planting na ± 10 sept zijn zoals het er nu uitziet grover.
  
• De planten zijn ver in ontwikkeling wat betreft de bloei bij het planten. Bij het planten zullen waarschijnlijk al 4-5 bloemen open zijn. Goede wortels zijn dan wel vereist zodat men voldoende wortelontwikkeling heeft voordat de vruchten flink gaan uitgroeien.
  
• De eerste tros zit bij de getopte planten bij sommige partijen op het zesde en bij andere weer op het vijfde blad.
  
• Het aantal bloemen wat op de eerste tros zit is door het hete weer tijdens de opkweek ook al niet te groot. De hitte tijdens de opkweekfase is hiervan de oorzaak. Vaak trossen met maar 4-5 bloemen.
  
• Verder zijn we benieuwd welke invloed de extreme weersomstandigheden in de opkweek hebben gehad op tros twee en drie, bv. veel trossen met 3 of 4 bloemen, trosvorm e.d. Dit wordt nog even afwachten.

• Pythium is bij de herfstteelt tomaat vaak een “sluipmoordenaar”in het begin ziet men z.g. bijna niks maar als er belasting op komt dan ziet men bij deze planten duidelijk minder gewasontwikkeling ontstaan. Omdat er vooraf aan de tomaten teelt al vaak twee komkommerteelten hebben gestaan is de druk van pythium vaak hoog. Door veel oude wortels en ook vaak te natte matten. Ook dit jaar zien we veel pythium druk vanuit de komkommerteelt. Vaak wordt er in de komkommerteelt of tijdens de teeltwisseling al een bestrijding met b.v. AA Terra uitgevoerd. Na het planten zal men zeker in de eerste 7-10 dagen een goede bestrijding moeten uitvoeren tegen pythium.  Verwacht men een hoge druk dan is aangieten van de potten beter dan druppelen van het middel.
  
• De wortelontwikkeling van de getopte plant in de mat verloopt iets trager dan de ongetopte plant, houdt hier rekening mee. Deze plant is veel generatiever en heeft daardoor vaak een minder sterke wortelontwikkeling in het begin. Kijk bij het planten of de wortels goed zijn onder de pot en pas hier het klimaat en de watergift op aan.
  
• Zoals gezegd zijn de planten momenteel nu nog aan de dunne kant. Waarschijnlijk met te weinig plantgewicht
  
• Zorg ervoor dat de planten strak komen te staan. Doorhangende planten produceren minder.
  
• Wil men bij een getopte Speedella meer dan vier trossen aanhouden dan het aantal vruchten per tros van de eerste en zelfs de tweede aanpassen. Vijf vruchten per tros is om een goede grofheid op het einde te hebben vaak het maximum. De snelheid van afrijpen op de eerste en tweede tros zijn sterk bepalend op de grofheid van de laatste trossen. Hoe eerder de plantbelasting omlaaggaat hoe beter de kwaliteit en grofheid op het einde wordt.

Tracht goed in te schatten wat voor type plant er geleverd wordt op de tuin. Een generatieve dunne plant of eentje waar kracht en generativiteit opzit. Beide planttype vragen om een apart temperatuur en klimaat instellingen. De basis in de herfstteelt tomaat blijft om maximale snelheid te maken zover de plant dit aankan in de eerste weken van de teelt.

Bij een dunne generatieve plant zal men rustig moeten starten zodat de plant voldoende krachtig komt te staan met iets krul (overschot) in de kop. Start dan in de eerste dagen b.v. met 18 gr vlak met een buisinvloed van b.v. 40 gr. Voor de eerste dagen zal het opvangen van het klimaat waarschijnlijk noodzakelijk zijn, de overgang wat betreft microklimaat zal groot zijn vanuit de plantenkweker naar de teler.

Maak voldoende groeiklimaat overdag, lucht niet alles weg in de namiddag. In de ochtend altijd zorgen voor voldoende ventilatievoud door de P-banden klein te maken en de ventialtie temperatuur kort op de stooklijn te zetten. De weggroei in de eerste dagen is bepalend voor het verdere verloop in de teelt. Teel actief met minimumbuis in de eerste dagen zodat de inworteling voldoende snel gaat
De grofheid van de plant (kop, gewicht plant e.d) bepaalt het stook regime. Tracht de plant dan zo te sturen dat bij de bloeiende plant toch iets overschot (krul e,d) wordt gerealiseerd.

Bij Radiance (getopt) blijft het zaak om maximaal tempo te maken. Dit ras is van nature groeikrachtig, dus generatief sturen om voldoende op de vrucht te sturen.  Van belang blijft echter om voldoende kracht in de plant te houden /krijgen. Etmalen van 22-24 gr na inworteling zullen vaak gerealiseerd kunnen worden, mits er overschot is. Bij getopte planten vanaf start teelt CO2 meegeven, als de CO2 < 400 ppm komt.

• Voldoende Calcium meegeven in het start schema (Ca gift gelijk of iets hoger dan Kali gift) . Laat wekelijks een druppelmonster nemen.
  
• Eventueel ureum meegeven na goede inworteling i.p.v. ammoniumnitraat om de pH onder controle te houden.
  
• Ten opzichte van het standaard schema 0,5-0,75mmol extra magnesium meegeven.
  
•  In de eerste weken extra P voor de wortelontwikkeling = +0,10 mmol
  
• Ec gift in de eerste weken ± 3,2-3,5 meegeven. Hierdoor een sterke cel opbouw maken voor de herfst.
  
• Extra aanpassing Fe, en Borium en mangaan.

Tracht een snelle inworteling in de mat te realiseren en een goede doorworteling van het substraat. De matten zijn vanuit de komkommerteelt vaak te nat.

• Vochtgehaltes van >80% komt men dan vaak genoeg tegen. In de tomatenteelt zal met dit vochtgehalte in de eerste weken moeten terugbrengen naar 60-70% afhankelijk van planttype.
  
• Een goed vertakt wortelgestel is essentieel voor een productief gewas en vooral voor de kwaliteit van de vruchten.
  
• Te veel water geven in de startfase kan verder lijden tot eerder magnesiumgebrek.
  
• Vooral de tros opbouw kan de komende tijd door de watergift beïnvloed worden.
  
• Te vroeg water geven i.c.m. een te benauwd inactief klimaat kan lijden tot steektrossen en een mindere afbloei van de trossen.
  
• Na het planten de eerste dagen de beurten iets kleiner maken zodat men voldoende contact maakt met het substraat. Tot de wortels ongeveer enkele cm in het substraat zitten beurten geven van 75-100 ml/ pot en minmaal ieder uur terugkomen op zonnige dagen. Laat de pot niet indrogen. Op donkere dagen minder frequent en beurten 100 ml
  
•  Enkele dagen na het planten moeten de potten volledig vast staan en dan de beurten groter maken (± 125-150 ml ) en ook de maximum rusttijd grotere maken en op zonnige dagen op straling water geven.