Teeltactualiteiten komkommer | week 21

De afgelopen weken hadden we redelijk groeizaam weer. De komkommerteelt profiteerde daarvan en heeft dan ook een mooie ontwikkeling doorgemaakt. Graag praten wij je bij over de actuele stand van zaken en geven wij je handige tips voor een mooie oogst. Lees je mee?

*Onder voorbehoud van goedkeuring (Veredelingscode: DRCE1355)

Weersomstandigheden
Het weer is momenteel wat onvoorspelbaar. Mooie en regenachtige dagen wisselen elkaar af, en ook gedurende de dag zien we best grote verschillen in de omstandigheden. Het is dan ook extra belangrijk scherp te zijn op de ontwikkeling van de komkommerteelt. Graag delen wij onze actuele tips met je.

Teelten
Sommige teelten lopen richting het eind. Vroege 3-keer-planters hebben al geplant en de latere planters zijn nu bezig. Binnenkort komen alweer de eerste hogedraadtelers eraan en de vroege overplanters van de 2-keer-planters.

De teelten zijn aardig in balans. Groei is nog goed te sturen met de wat koudere nachten en redelijke dagen. Het is nog niet al te warm geweest, dus in de middag kunnen we makkelijk wat knijpen op de windkant. Aandachtspunt is wel nog altijd dat we na een flinke regenbui de kastemperatuur snel zien oplopen. Door de intense straling na een regenbui -waarbij de ramen eerst nog dichtliggen en de kas was afgekoeld- kan de kastemperatuur in een uur tijd 4°C opwarmen met condensatie van de vrucht als gevolg. We zitten immer nog maar een paar weken af van de langste dag.

TRADITIONELE TEELT

In de traditionele parapluteelt met de nieuwe teelten moeten we tot aan de bloei lekker tempo maken. Zodra de eerste vruchten bloeien en zich ontwikkelen, kunnen we een voornachtverlaging instellen om selectiviteit op de vrucht te houden; vruchten bloeien na elkaar en niet tegelijk.

Afhankelijk van of de teelt op teeltgoten of op de grond plaatsvindt, kunnen we op het 5^e blad de eerste vrucht laten zitten. Zeker met een teelt op goten, die vaak maar 12 tot 15 bladeren tot aan de gewasdraad heeft, hebben we dit nodig om de rank te sturen. Bij teelten op de grond en 19 tot 21 bladeren tot de draad kun je ook op het 6^e blad beginnen. De stambelasting mag zeker 12 tot 14 vruchten zijn. Als het weer een beetje tegenvalt, kunnen we altijd nog wat kleiner oogsten. Let er wel op dat er ook rassen zijn die in aanvang heel sterk lijken, maar later de vorm krijgen van een kerstboom. Dit is zeker het geval bij teelten op de grond en met een vrij hoge gewasdraad. Dan is de plant zwak en komen de ranken ook zwak. Het gevolg; een groot gat tussen stam en de productie op de eerste rank. Blijf dus altijd op kracht werken en stuur op de juiste licht-/temperatuurverhouding.

Op dit moment is de marktsituatie goed, wat sommige telers kan doen besluiten tussen te planten. Dit is zeker een goed alternatief voor een wat langere levering aan de markt. Voorwaarde is wel dat het gewas gezond is en er een biologisch evenwicht is. Ook moet er voldoende potentie in het oude gewas zitten. De kracht van het nieuwe gewas is afhankelijk van de tijd dat het oude gewas tussen het nieuwe gewas staat. Bij tussenplanten rekt de nieuwe plant iets sneller, waardoor je iets minder stamkomkommers hebt. Ook ontwikkelen de wortels zich wat minder.

HOGEDRAADTEELT

In de hogedraadteelt gaat ook alles nog redelijk. Gewassen staan er nog goed op. Houd er bij overplanten rekening mee dat je zeker 3,5 week nodig hebt tussen het uit het gewas nemen van de kop en de dag van planten. Daarna heb je 3 weken nodig tot het oogsten van de laatste vruchten en 1 tot 2 dagen om het gewas op te ruimen en klaar te maken voor de nieuwe teelt. 3 weken voor de laatste oogst moet er gekopt worden. Blijf netjes om en om dunnen. Alleen de laatste 2 vruchten kun je achter elkaar laten zitten. In het verleden is men vaak te gretig geweest en is er niet goed gedund tot boven aan toe. Veelal komt er dan niks van terecht. Laat voor een goede sapstroom de laatste 3 scheutjes bovenin zitten en wacht tot de laatste vruchten goed gezet zijn. Daarna kun je 2 van de 3 scheuten weghalen.

De uitgroeiduur van bloei naar oogstbare vrucht (400 gram) is nu ongeveer 12 tot 14 dagen, oftewel altijd nog 18.000 tot 20.000 Joules.

Het ras Paxtor doet aardig mee met de gangbare rassen. Op dit moment is Paxtor nog altijd iets korter geschakeld, wat een voordeel is qua arbeid omdat je dan minder hoeven te laten zakken. De vruchtvorm is wat onderscheidend, met een wat vlakke onderkant.

De belichte hogedraadteelten zijn eigenlijk al ten einde. Wat we zien, is dat full LED nog niet altijd meevalt. Hybride belichting daarentegen gaat best goed. Kies je voor full LED? Laat je dan goed voorlichten en kijk of je kas hoog genoeg is. De ideale hoogte tussen de kop van de plant en de lampen ligt minimaal rond de 2 meter. Dit is belangrijk vanwege de stralingshoek van de lamp. Zit je te hoog, dan krijgen niet alle planten voldoende licht met het juiste spectrum. Ga ook voor voldoende capaciteit. Het eenvoudig omwisselen van 4 HPS-armaturen voor 2 LED-lampen is in theorie mooi, maar valt in de praktijk niet altijd mee. Bij generatieve gewassen zoals snackkomkommers gaat dit wel beter, maar meer vegetatieve gewassen missen een stuk generatieve sturing. Natuurlijk kun je wat doen met een groeibuisinstelling, maar dan ga je al snel overcompenseren.

Klimaat
De instellingen zijn nog altijd een beetje hetzelfde. Natuurlijk kun je met meer licht hogere etmalen realiseren, maar dat gaat vaak automatisch naarmate het buiten warmer en lichter is.

Temperaturen van 26 tot 28°C in de middag hoeven zeker geen probleem te zijn, zeker niet als het vocht goed is. Probeer de grens op te zoeken van hoe ver je kunt gaan met het drukken van de ramen op zowel de wind- als de luwkant, maar begin wel eerst met de windkant. Je zult zien dat de planttemperatuur en de ruimtetemperatuur zakken en het vochtgehalte beter wordt.

Voorbeeld instelling:

Laat het etmaal altijd afhankelijk zijn van het licht. Dus bij weinig licht (0 tot 200 Joules) zitten we rond de 19,0 tot 19,2°C etmaal en bij een lichte dag (2.000 Joules) mag het etmaal 21,5 tot 22,3°C zijn, afhankelijk van traditionele of hogedraadteelt. Bij een hogedraadteelt moeten we altijd op kracht en groei werken en zal dus het etmaal normaal gesproken altijd lager zijn dan bij een traditionele teelt. Maak de instelling zo dat de basis altijd normaal is (19,0°C berekende etmaal) en maak invloeden op basis van licht.

Energie
De gasprijzen worden niet lager en lopen eerder iets op. Probeer het gebruik van gas zo efficiënt mogelijk te doen. Dus draai tijdens CO₂-uren de buffer vol en doe dit zo weinig mogelijk in de nacht, zeker in het geval van ketelstook. Bij WKK-gebruik ligt het iets gecompliceerder: de dure verkoopuren vallen veelal buiten de CO₂-uren. In dat geval is het te overwegen zuivere CO₂ te doseren.

Schermen en coatings (krijt)
Het beweegbare scherm kan nog altijd gebruikt worden. Is het niet tegen de kou, dan wel tegen uitstraling. Laat in dat geval het scherm tot 80% dichtlopen wanneer de straling < 80 Watt komt in de voornacht. Als het buiten en binnen afkoelt, kan het scherm eventueel weer naar 100% sluiten. Zorg wel dat er altijd een kier in het scherm kan komen voor vocht- en temperatuursturing. Probeer deze kier echter altijd zo klein mogelijk te houden.

Kieren in het scherm zorgen voor kouval en een ongelijk klimaat. Probeer dus altijd eerst te luchten boven een gesloten scherm om zo vocht af te voeren. Lukt dat echt niet? Trek dan een klein kiertje in het scherm.

De laatste weken is er toch al aardig wat gecoat. Een diffuse coating is de meest gebruikte in de komkommerteelt. Daarmee haal je een deel van de straling van de kop weg waardoor de verdamping van de kop iets makkelijker is voor de plant. Een ander voordeel is dat het licht beter verspreid wordt door de kas. Ook de ruimtetemperatuur wordt iets lager. Kortom: een win-winsituatie voor mens en plant. Overleg met je voorlichter of met het bedrijf dat de coatings verkoopt wat de beste coating is voor jouw situatie.

Watergift
Deze is afhankelijk van het teeltmedium. Op steenwol start je 2 uur na zonsopkomst en stop je 2 tot 3 uur voor zonsondergang. Op perlite en kokos mag dit 1,5 uur na zonsopkomst zijn, tot 1,5 tot 2 uur voor zonsondergang.

Laat de watergift afhangen van de teeltfase. Een vol producerend gewas heeft al snel 2,5 tot 3,0 ml/Joule nodig. Oftewel 25 tot 35 % drain. Een net geplant gewas heeft voldoende aan 0,5 tot 1,0 ml/Joule in de eerste week. Bouw dit in 4 weken op tot 2,5 tot 3,0 ml/Joule.

Probeer ongeveer 4 uur na zonsopkomst de eerste drain te realiseren. Dit is 1,5 tot 2 uur na de eerste beurt. Neem je een watermonster voor drainwateranalyse? Doe dit dan altijd rond lunchtijd. Dat geeft het beste beeld weer van de voeding.

Streef een EC van 3,0 tot 3,5 na in de mat en drain. Bij een te lage EC kun je iets sneller last hebben van Mycosphaerrella. Andersom geldt: een hoger EC remt de verdamping van de plant enigszins = generatiever = minder gevoelig. Groeikrachtige, vegetatieve rassen vragen een wat hoger EC dan generatieve rassen.

Probeer gutatie te voorkomen. Hierbij lekker er druppels door de bladranden. Dit is het gevolg van worteldruk in combinatie met een te inactieve plant/kop. De plant drukt dan het water via de zwakste cellen in de plant naar buiten. Probeer in dat geval de watergift wat te beperken en de eerste druppelbeurt uit te stellen. Vaak komt gutatie ook voor tijdens een donkere dag/ochtend volgend op een mooie zonnige dag: de plant/wortel is dan nog heel actief van de voorgaande dag.

Probeer het gewas wat te activeren en zorg dat de plant voldoende kan verdampen. Een ander probleem kan namelijk zijn dat de bloemen op de vrucht ook lekken en nat worden. Hierdoor ontstaat een groter risico op Mycosphaerella. Gutatie komt ook voor in de traditionele teelten met een slecht overgang van stam- naar rankproductie. Als het gewas leegkomt, moet je de watergift iets reduceren.

CO₂
Bij teelten die in productie zijn, moet de dosering op niveau zijn. Dat betekent dat je 1,5 uur na zonsopkomst tot 1,5 tot 2 uur voor zonsondergang CO₂ moet doseren. Stel de waardes nu in op minimaal 400 tot 450 ppm en maak op straling een verhoging van 400 tot 450 ppm. Zo kom je uit op een maximum van 800 tot 850 ppm. Meer is niet nodig. Boven de 800 ppm vlakt de toegevoegde waarde enorm af en dit is ook bijna niet te realiseren, zeker nu met de ramen open niet. Het doseren van CO₂ wordt wel eens onderschat, maar draagt zeker bij aan een betere productie: op jaarbasis 20 tot 30% meer. Natuurlijk is met gesloten ramen het doseren belangrijk omdat in dat geval de kaswaardes onder de buitenwaardes kunnen komen. Met de ramen open blijven we vaak op buitenniveau: 300 tot 350 ppm.

Problemen
Momenteel zien we toch wel wat meer problemen ontstaan. Denk aan schimmels zoals Mycosphaerella en meeldauw, maar ook witte vlieg, spint en trips. Gelukkig zijn er vandaag de dag nog wel wat middelen voorhanden, al neemt het pakket wel af. Het is dan ook belangrijk om een sterk en gezond gewas te houden, en adequaat op te reageren door voldoende in te zetten en een bespuiting uit te voeren indien nodig. Vaak is een combinatie van beide noodzakelijk.

Probeer problemen te voorkomen door regelmatig te scouten, maar zeker ook preventief in te zetten. Maak met je bio-adviseur een plan. Alleen al door er op tijd bij te zijn, kun je veel narigheid voorkomen.

Qua schimmels is het vooral belangrijk de vochtbalans op peil te houden. Vermijd een VD < 1,5 in de kas. Een half uurtje is geen probleem, maar het moeten geen uren worden.

Is er sprake van Mycosphaerella? Pas dan op met het snel openen van het scherm en luchten. Door kouval wordt de kop van de plant koud en minder actief. Door de worteldruk en watergift staat de plant te pompen en moet deze zijn water kwijt. Dit gaat altijd via de zwakste cellen in de plant: de bladranden en bloemen. Vaak zie je bij een actieve wortel en inactieve kop van de plant de zogenaamde guterende bladeren en bloemen. Dit kan leiden tot een Mycosphaerella-aantasting.

Dit guteren zie je, zoals je hierboven kon lezen, vaak ook op een donkere dag na een mooie lichte dag. De wortel/plant is dan nog zo actief dat het water via de zwakke cellen naar buiten komt. In zulke gevallen is het beter iets later te starten en iets minder te doseren.

Zorg bij de traditionele teelt voor wat luchtcirculatie door onder in het gewas 3 bladeren weg te snijden. Dit heeft als bijkomend voordeel dat ook het waterschot (scheuten) weg is.

Telen blijft uitdagend, en een goed producerend gewas geeft veel voldoening. Probeer een goed klimaat te maken met de juiste plantbalans!