Ziektewijzer

Cucumber green mottle mosaic virus (CGMMV)

Veroorzaker

Cucumber green mottle mosaic virus (CGMMV) is een tobamovirus binnen de familie Virgaviridae. Het infecteert voornamelijk komkommerachtigen (o.a. komkommer, meloen, watermeloen, kalebassen) en staat bekend om zijn hoge stabiliteit en mechanische overdraagbaarheid. 

Verspreiding (geografie en bedrijf)

CGMMV komt voor in Europa, Azië, Australië en Noord-Amerika; in de glastuinbouw is het risico groot door jaarronde teelt en intensieve handelingen. Verspreiding verloopt vooral via zaad/plantgoed, sapcontact (handen, kleding, gereedschap), materiaal/oppervlakken en waterstromen; het virus kan lang overleven buiten de plant. Zaadoverdracht is internationaal een belangrijke verspreidingsroute. 

Symptomen

  • Blad (jonge delen/groeipunt): licht- en donkergroene mozaïek- of mottle-tekening, nervenvergeling, blaarvorming/krulling. Jonge bladeren kunnen verschrompelen.
  • Plant/ontwikkeling: groeiremming, ongelijk gewas, misvorming van bladeren en ranken.
  • Vrucht: vlekkerige/ongelijk gekleurde schil, kwaliteitsverlies; opbrengst kan fors dalen.
  • Kasrealiteit: aantasting is vaak heterogeen; vroege infectie geeft de grootste schade.
Powdery mildew on watermelon. Powdery mildew on watermelon.
Powdery mildew on squash. Powdery mildew on squash.

Voorwaarden voor ziekteontwikkeling

  • Blad (jonge delen/groeipunt): licht- en donkergroene mozaïek- of mottle-tekening, nervenvergeling, blaarvorming/krulling. Jonge bladeren kunnen verschrompelen.
  • Plant/ontwikkeling: groeiremming, ongelijk gewas, misvorming van bladeren en ranken.
  • Vrucht: vlekkerige/ongelijk gekleurde schil, kwaliteitsverlies; opbrengst kan fors dalen.
  • Kasrealiteit: aantasting is vaak heterogeen; vroege infectie geeft de grootste schade

Diagnose en monitoring

  •  Scouten: let in opkweek en vroege teeltfasen op mozaïek/mottle nabij groeipunten.
  • Laboratorium: bevestig met gevalideerde testen (bijv. ELISA of PCR volgens erkende zaadgezondheids-/ISTA-methoden).
  • Registratie: log locatie, batch/partij en voer bij verdenking een incident- en CAPA-protocol. 

Bestrijding en preventie (praktisch stappenplan)

Doel: insleep voorkomen, besmettingsdruk verlagen en verdere verspreiding beperken. Dit bundelt CGMMV preventie en CGMMV bestrijding voor kasbedrijven.

 

  1. Schone instroom (critical control point)
    • Werk uitsluitend met gediagnosticeerd schoon zaad/plantgoed; vraag testcertificaten op en borg traceerbaarheid per lot.
    • Quarantaine/afzondering van nieuw binnenkomend materiaal en scheiding van stromen (schoon ↔ vuil).
  2. Hygiëneprotocol (dagelijkse uitvoering)
    • Handen reinigen en virucidaal desinfecteren; kleding-/handschoen-/schoenbeleid en sluis.
    • Eenrichtingslogistiek (jong naar oud), vaste ploegen per compartiment, kleurcodering van gereedschap.
    • Gereedschap, karren, messen en weegschalen reinigen en desinfecteren bij afdelingswissel; besmet snij-/plantmateriaal veilig afvoeren (gesloten zak/krat).
  3. Einde-teelt en schoonmaak
    • strak einde-teeltprotocol: volledig ruimen (incl. wortels/teeltmateriaal), oppervlakken/middelen grondig reinigen én desinfecteren, afvoer loggen; herinzet pas na negatieve hygiënetesten.
  4. Water en substraat
    • Beheer recirculatie- en drainwater; pas waterdesinfectie (UV/oxidatie/warmte) toe en voorkom herbesmetting via bassins/leidingen.
  5. Organisatie & training
    • Instrueer medewerkers/uitzendkrachten op CGMMV-regels; beperk bezoekers en voer een bezoekersprotocol.
    • Leg schoonmaak, testen en incidenten vast en volg op (CAPA). 

CGMMV kas-oplossingen (techniek en organisatie)

  • Fysieke zonering: hygiënesluis, waspunten, duidelijke scheiding van schone/vuile routes; materiaal per compartiment.
  • Procesontwerp: vaste looproutes, tijdvensters per ploeg, minimaliseer sapcontact (werk bij voorkeur in droog gewas).
  • Materiaalkeuze: gladde, goed te reinigen oppervlakken; dragers/labels die desinfectie verdragen; traceerbaar kas-equipment.
  • Data en audit: digitale checklists voor schoonmaak/desinfectie, testuitslagen en vrijgaves. (Richtlijnen sluiten aan bij internationale best practices.) 

Rassenkeuze (weerbaarheid)

Waar beschikbaar kunnen rassen met weerbaarheid tegen CGMMV helpen om teeltcontinuïteit te borgen, altijd in combinatie met hygiëne en waterbeheer. Binnen komkommersegmenten bestaan rassen die in CGMMV-druk een hoge productie en uniformiteit laten zien; beoordeel claims kritisch op basis van proeven/teeltverslagen en regionale ervaring. 

CGMMV-resistente rassen van De Ruiter

De Ruiter biedt meerdere komkommerrassen met aantoonbaar sterk CGMMV-resistentieniveau, bevestigd in interne en externe proeven (o.a. CVETMO) en praktijkbeoordelingen. In vergelijkingen presteren De Ruiter-rassen gelijkwaardig of beter dan toprassen in de markt.

Dit zijn onze rassen met een sterk CGMMV-resistentieniveau:

  • Gomax
    Hoog en bewezen resistentieniveau tegen CGMMV; houdt productie vast onder virusdruk, uniforme vruchten, 28–35 cm; geschikt voor 3-teeltensystemen.
  • Garpo
    IR CGMMV en IR Px (meeldauw); nauwelijks opbrengstverlies bij CGMMV-infectie; zeer lage uitval naar 2e klasse.
  • Getty
    IR-resistentie tegen CGMMV; goede kleurbehoud en lage gevoeligheid voor ouderdomsvlekken.
  • Gotja
    Zomerras met uitstekend CGMMV-resistentieniveau en hoog productief potentieel
This browser is no longer supported. Please switch to a supported browser: Chrome, Edge, Firefox, Safari.