Fusarium wortel- en stengelrot bij komkommer

Fusarium oxysporum f. sp. radicis-cucumerinum

Komkommer en netmeloenen (bijv. kanteloep, suikermeloen) zijn zeer gevoelig voor Fusarium oxysporum f. sp. radicis-cucumerinum. Bij komkommer manifesteren de eerste symptomen zich zes tot acht weken na het zaaien als vaalgele laesies aan de basis van de stengel. Deze laesies kunnen zich uitbreiden en verspreiden en zo wortel- en stengelrot veroorzaken. Naarmate de ziekte vordert, worden stengels gekoloniseerd door de schimmel, wat tot afbraak van schorsweefsel leidt. Bij ernstig aangetaste planten kunnen roze-oranje massa’s macroconidia en microconidia en/of een wattenachtige myceliumgroei worden waargenomen op de buitenkant van de stengel. Planten die grote hoeveelheden vruchten dragen, kunnen uiteindelijk bruin worden en doodgaan, vooral wanneer ze bij hoge temperaturen worden geteeld.

Deze schimmel kan als dikwandige chlamydosporen in de bodem of ingebed in plantenresten een aantal jaren overleven. Verspreiding van Fusarium oxysporum f. sp. radicis-cucumerinum binnen en tussen velden vindt plaats in gewasresten, door de wind verstoven grond, regen en irrigatiewater en via medewerkers en apparatuur. De infectie vindt gewoonlijk plaats aan de wortelpunten of doordat de wortels tijdens het verspenen of cultiveren worden verwond.

Bij beschermde teelt kan Fusarium oxysporum f. sp. radicis-cucumerinum kunstmatige kweekmedia (bijv. blokken en/of platen) koloniseren. Verspreiding van deze schimmel vindt plaats door middel van onderling wortelcontact of door verspreiding van macroconidia en microconidia door de lucht. Snoeien creëert wonden die een ideale ingang vormen voor door de lucht aangevoerde macroconidia en microconidia. Ziekteontwikkeling wordt bevorderd door koele luchttemperaturen en bodemtemperaturen variërend van 17–20 ºC (63–68 ºF).

Twee belangrijke maatregelen dragen bij aan de bestrijding van Fusarium oxysporum f. sp. radicis-cucumerinum: wisselteelt en een strikt saneringsprogramma voor faciliteiten, apparatuur, gereedschap en mensen. Vroegtijdige invoering van een strikt saneringsprogramma is cruciaal om deze ziekte te voorkomen bij beschermde teelt, aangezien infectie meestal binnen de eerste vier weken van een gewascyclus optreedt. Voer routinematig verkenningen uit en verwijder onmiddellijk alle zwakke en ongezonde verspeende planten. Gooi na de oogst alle gewasresten weg, evenals de materialen die tijdens de productie zijn gebruikt en alle kunstmatige media waarin de geïnfecteerde planten hebben gestaan. Geïnfecteerde plantenresten kunnen verbrand, begraven of naar een stortplaats gebracht worden. Saneer kassen en andere kweekstructuren met een aanbevolen ontsmettingsmiddel. Indien kweekmedia moeten worden hergebruikt, steriliseer ze dan met stoom, hoewel starten met nieuw substraat de voorkeur heeft. Resistentie tegen Fusarium oxysporum f. sp. radicis-cucumerinum is vastgesteld in onderstammen van Cucurbita spp. (bijv. C. ficifolia, C. moschata). Er zijn echter geen bekende bronnen van resistentie bij komkommer (Cucumis sativus). Momenteel zijn er geen geregistreerde fungiciden die gericht zijn op deze Fusarium-soort. Het is aangetoond dat het biologische bestrijdingsmiddel Clonostachys rosea f. sp. catenulata Fusarium oxysporum f. sp. radicis-cucumerinum onderdrukt bij komkommer die in hydrocultuur wordt gekweekt op een kunstmatig substraat.